Bé uống sữa công thức bị tiêu chảy là do cơ thể của trẻ bị dị ứng với thành phần có trong sữa hoặc không phù hợp với loại sữa đang uống. Mẹ chỉ có thể khắc phục tình trạng bé bị tiêu chảy khi xác định được nguyên nhân và có cách xử lý phù hợp.
Nguyên nhân khiến bé uống sữa công thức bị tiêu chảy
Nhiều yếu tố có thể dẫn đến tình trạng bé uống sữa công thức bị tiêu chảy, các nguyên nhân có thể là:
Do trẻ không thể dung nạp Lactose
Trẻ bị tiêu chảy khi uống sữa là do cơ thể không thể dung nạp lactose. Lượng đường lactose trong cơ thể trẻ khi không thể dung nạp sẽ chuyển hóa thành acid lactic và dẫn đến các triệu chứng như tiêu chảy phân có mùi chua, vùng da quanh hậu môn hăm đỏ, chướng bụng… Tình trạng tiêu chảy sẽ trở nên nặng hơn khi cơ thể nạp nhiều lactose.
Trẻ không thể dung nạp lactose có thể đến từ 3 nguyên nhân sau:
- Bẩm sinh: đây là trường hợp khá hiếm, có thể do rối loạn nhiễm sắc thể dẫn đến ức chế khả năng sản xuất men Lactose.
- Thiếu hụt Lactase: Nguyên nhân là do cơ thể trẻ bị thiếu đường lactose.
- Trẻ bị viêm dạ dày dẫn đến tổn thương ruột non: Tình trạng bất dung nạp lactose do tổn thương ruột non có thể cải thiện sau khi viêm dạ dày được chữa khỏi.
Chất lượng sữa
Trên thị trường có rất nhiều loại sữa bị làm giả, không được kiểm định chất lượng và không rõ nguồn gốc xuất xứ. Do đó, khi uống phải các loại sữa kém chất lượng này hệ tiêu hóa của trẻ sẽ bị ảnh hưởng, rất dễ xảy ra tình trạng tiêu chảy.
Bảo quản sữa không đúng cách
Sữa pha để được bao lâu, Có nên hâm sữa công thức không… là những thắc mắc thường thấy của mẹ bỉm. Sữa công thức sau khi pha chỉ để được tối đa 2 giờ đồng hồ (đối với nhiệt độ phòng) và khoảng 24h nếu bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh [1].
Với lượng sữa còn thừa sau khi bé dùng, tránh trường hợp cho bé uống tiếp vào cữ sau vì trong sữa đã có nước bọt của trẻ nên không còn đảm bảo vệ sinh nữa. Do đó, các mẹ tránh bảo quản sữa pha bằng cách hâm nóng sữa khi bé đã uống còn thừa.
Với trường hợp sữa còn mới, các mẹ có thể hâm nóng sữa công thức bằng cách đặt bình sữa vào bát nước nóng khoảng vài phút. Lưu ý, các mẹ không nên hâm sữa nóng quá mức nhé!
Trẻ bị dị ứng với đạm sữa bò
Dị ứng đạm sữa bò là một trong những nguyên nhân phổ biến dẫn đến tình trạng bé uống sữa công thức bị tiêu chảy. Với trẻ em dưới 1 tuổi, tình trạng dị ứng đạm sữa bò chiếm tỷ lệ khoảng 2 – 7.5% [2].
Khi bé uống sữa bò, hệ miễn dịch sẽ nhầm lẫn đạm sữa bò là chất gây hại nên cơ thể sản xuất các lgE nhằm trung hòa các protein này. Trẻ bị dị ứng đạm sữa bò có thể phản ứng chỉ sau 1 – 2 giờ uống sữa với các triệu chứng như mẩn đỏ, nổi mề đay, phát ban, nôn mửa và tiêu chảy.
Hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện
Hệ tiêu hóa của trẻ chưa hoàn thiện về cấu trúc và chức năng nên trẻ rất dễ mắc phải tình trạng tiêu chảy, các vấn đề về tiêu hóa. Vì thế, khi chuyển từ sữa mẹ sang sữa công thức hoặc khi bắt đầu cho bé ăn dặm, mẹ cần tập dần với mẹ cần thay đổi từ từ với lượng thức ăn phù hợp để bé dần quen.
Xem thêm: Kinh nghiệm lựa chọn sữa tốt cho hệ tiêu hoá của trẻ
Hệ vi khuẩn đường ruột bị rối loạn
Sự cân bằng giữa lợi khuẩn và hại khuẩn là yếu tố quan trọng quyết định sự khỏe mạnh của hệ vi sinh đường ruột. Trẻ có thể bị rối loạn khuẩn trong đường ruột do sự ảnh hưởng từ bên ngoài hoặc các vấn đề liên quan tiêu hóa.
Khi hại khuẩn hoạt động mạnh hơn, sẽ làm suy giảm chức năng của lợi khuẩn có thể gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe, đặc biệt là rối loạn tiêu hóa ở trẻ.
Cách xử lý khi trẻ uống sữa công thức bị tiêu chảy
Khi bé uống sữa công thức bị tiêu chảy mẹ cần có biện pháp xử lý phù hợp để đảm bảo sức khỏe của trẻ. Tùy vào tình trạng bé gặp phải, mẹ có thể áp dụng các cách xử lý sau:
Tránh các chế phẩm có chứa Lactose
Đối với trường hợp trẻ khó dung nạp lactose, các mẹ nên loại trừ các loại thực phẩm chứa thành phần này trong thực đơn dinh dưỡng hàng ngày của trẻ. Để đảm bảo dưỡng chất cho quá trình phát triển của trẻ, các mẹ có thể sử dụng sữa công thức không chứa lactose để trẻ vượt qua giai đoạn tiêu chảy.
Lượng canxi hấp thụ có thể giảm khi không dung nạp lactose cho cơ thể, do đó mẹ nên chú ý bổ sung canxi cho bé trong khoảng thời gian này.
Cân bằng dinh dưỡng cho trẻ
Với trường hợp bé uống sữa công thức bị tiêu chảy, các mẹ cần xây dựng chế độ dinh dưỡng hợp lý để đảm bảo sự phát triển khỏe mạnh của con. Mẹ có thể thực hiện chế độ ăn giàu chất xơ, đảm bảo lượng dinh dưỡng con dung nạp có thể đáp ứng nhu cầu cơ thể.
Các vấn đề về tiêu hóa sẽ được khắc phục và đảm bảo dưỡng chất cho sự phát triển của trẻ khi mẹ áp dụng chế độ dinh dưỡng hợp lý, loại bỏ các chất gây dị ứng ra khỏi thực đơn của bé.
Bảo quản sữa đúng cách
Bảo quản sữa đúng cách sẽ đảm bảo chất lượng sữa trong suốt quá trình sử dụng. Các mẹ nên bảo quản sữa theo hướng dẫn được in ở bao bì, sử dụng sữa theo đúng thời gian khuyến cáo sau khi mở nắp.
Lưu ý, để ngăn ngừa sự phát triển của nấm mốc và vi khuẩn phụ huynh không nên bảo quản sữa bột đã mở nắp trong tủ lạnh hoặc những nơi có độ ẩm cao.
Dấu hiệu nhận biết trẻ không phù hợp với sữa công thức
Khi bắt đầu cho trẻ dùng sữa công thức, mẹ có thể quan sát và nhận biết trẻ không phù hợp với sữa thông qua 3 dấu hiệu sau:
Trẻ bị đau bụng và tiêu chảy
Đau bụng tiêu chảy là tình trạng thường gặp phải khi trẻ không hợp với sữa công thức đang dùng. Khi trẻ không phù hợp với sữa công thức, phân của trẻ thường sẽ có dạng lỏng, có bọt và nhầy, mùi hơi tanh. Tần suất bé đi ngoài cũng sẽ nhiều hơn so với bình thường.
Trẻ nôn trớ ra sữa
Nếu trẻ thường xuyên nôn trớ hoặc khó khăn khi uống sữa thì đây có thể là dấu hiệu cho thấy trẻ không phù hợp với loại sữa đang uống. Vì thế, các mẹ cần điều chỉnh và đổi ngay loại sữa cho bé.
Cân nặng của trẻ không thay đổi
Cơ thể của bé sẽ không thể phát triển khi không hấp thụ được dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển của trẻ. Điều này sẽ dẫn đến tình trạng bé chậm tăng cân hay suy dinh dưỡng thấp còi.
Mặc dù bé uống sữa công thức bị tiêu chảy là tình trạng khá phổ biến nhưng các mẹ không nên chủ quan, nhầm lẫn con quấy khóc vì các lý do khác. Do đó, khi bắt đầu dùng sữa công thức, các mẹ cần chú ý đến từng thay đổi của con để có biện pháp xử lý phù hợp.
*** Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn chính xác, mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc các chuyên gia y tế.
Nguồn tham khảo:
[1] TS. BS Ngô Thị Oanh. Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec. Sữa công thức pha xong để được bao lâu?
[2] Bác sĩ CKI Bạch Thị Chính. Hệ thống tiêm chủng VNVC. Trẻ uống sữa bị tiêu chảy (đi ngoài) vì sao?
