Bệnh chàm ở trẻ em là hiện tượng phổ biến và có thể gây khó chịu cho trẻ. Cùng Little Étoile tìm hiểu dấu hiệu cụ thể khi bé bị chàm qua từng giai đoạn và cách khắc phục hiệu quả nhất.
Dấu hiệu trẻ bị bệnh chàm
Bệnh chàm là một bệnh đặc trưng gây ra bởi viêm da dị ứng (hiện tượng da có vảy, phồng rộp). Đây là phản ứng của da trẻ với các chất gây dị ứng thông thường như xà phòng. Ngày nay, tỷ lệ mắc các bệnh dị ứng như bệnh chàm ngày càng tăng cao.
Tuy nhiên, ở mỗi độ tuổi thì các dấu hiệu trẻ bị chàm sẽ có sự khác biệt. Một số dấu hiệu nhận biết bệnh chàm ở trẻ theo từng giai đoạn như sau:
Trẻ sơ sinh (6 tháng đầu)
Ở trẻ sơ sinh, bệnh chàm (eczema) thường xuất hiện ở mặt, má, cằm, trán và da đầu. Các vết này cũng có thể lan sang các vùng khác trên cơ thể, nhưng thường không xảy ra ở vùng mặc tã, nơi có độ ẩm cao. Da ở giai đoạn này cũng có xu hướng trông đỏ hơn và bong tróc.
Trẻ sơ sinh (6-12 tháng)
Ở giai đoạn này, dấu hiệu chàm ở trẻ thường xuất hiện ở khuỷu tay và đầu gối. Đây là những nơi dễ gãi hoặc chà xát khi bé tập bò. Nếu vết chàm bị nhiễm trùng, nó có thể hình thành lớp vỏ màu vàng hoặc những “mụn mủ” rất nhỏ trên da.
Trẻ tập đi (2-5 tuổi)
Tình trạng chàm (viêm da dị ứng) thường xuyên xuất hiện đến vùng mặt ở trẻ em. Nó có thể xuất hiện dưới dạng các mảng màu đỏ với những vết sưng nhỏ.
Khi trẻ được khoảng 2 tuổi, bệnh chàm của trẻ có nhiều khả năng xuất hiện ở các nếp nhăn của khuỷu tay và đầu gối hoặc trên cổ tay, mắt cá chân và bàn tay. Nó cũng có thể xuất hiện trên vùng da xung quanh miệng và mí mắt của trẻ. Da của trẻ có thể bắt đầu khô, có vảy và dày hơn với những đường hằn sâu hơn. Hiện tượng này được gọi là “lichen hóa” [1].
Nguyên nhân gây bệnh chàm ở trẻ
Một trong những lý do phổ biến là do “thuyết vệ sinh” ở trẻ nhỏ [2,3]. Thuyết vệ sinh là những vi sinh vật cần thiết cho hệ miễn dịch phát triển bình thường sẽ không có cơ hội phát triển nếu bạn có thói quen sạch sẽ.
Các chuyên gia về dị ứng và miễn dịch học cho rằng giảm tiếp xúc với vi sinh vật là yếu tố chính góp phần gia tăng tỷ lệ mắc bệnh dị ứng trong những năm gần đây. Do đó, trẻ em ở vùng nông thôn sống trong môi trường ít vệ sinh hơn sẽ ít bị dị ứng hơn do có khả năng sản sinh ra cơ chế ức chế.
Ngoài ra, hiện nay vẫn chưa biết chính xác nguyên nhân gây ra bệnh chàm ở trẻ. Có thể do hệ miễn dịch của một số trẻ kém, dẫn đến các vấn đề về da và chàm. Dị ứng da cũng có thể là một trong nhưng nguyên nhân có thể kể đến.
>> Xem thêm: Trẻ bị chàm sữa có đáng lo và cách xử trí bố mẹ cần biết
Cách phòng ngừa bệnh chàm ở trẻ
Một số nghiên cứu đã chứng minh rằng các chất chống oxy hóa có thể giảm nguy cơ mắc bệnh chàm ở trẻ em. Vì vậy, mẹ bầu có thể chú ý bổ sung dinh dưỡng đầy đủ trong giai đoạn mang thai.
Chất chống oxy hóa giảm khả năng bị chàm
Tại Viện Nghiên cứu Trẻ em Murdoch ở Melbourne, các nghiên cứu đã chỉ ra mối liên quan mật thiết giữa bệnh dị ứng và miễn dịch học [4].
Ngoài ra, nghiên cứu ở Phần Lan thể hiện rằng chất chống oxy hóa có thể giúp chống lại các vấn đề dị ứng như bệnh chàm [5]. Cụ thể, nghiên cứu được thực hiện ở trẻ em Phần Lan 5 tuổi (n = 2441) cho thấy bổ sung magie trong thai kỳ có thể giảm tỷ lệ mắc bệnh chàm ở trẻ sau khi sinh. Bên cạnh đó, các chất chống oxy hóa như vitamin C và vitamin B2 cũng có vai trò hạn chế các bệnh dị ứng cho trẻ nhưng kết quả không đáng kể.
Bổ sung dưỡng chất thai kỳ
Mẹ bầu bổ sung magie có thể làm giảm nguy cơ mắc bệnh chàm ở trẻ. Đây là loại bệnh liên quan đến các phản ứng dị ứng dẫn đến sự gia tăng các gốc oxy tự do. Hơn nữa, giai đoạn thai kỳ là thời điểm quan trọng mà các chất chống oxy hóa có thể làm giảm nguy cơ dị ứng hiệu quả cho trẻ.
Cách cải thiện tình trạng chàm ở trẻ
Nếu trẻ đang có dấu hiệu bị chàm, thì bố mẹ có thể cải thiện tình trạng này bằng các cách sau [6]:
- Tắm nước ấm: Cho trẻ tắm mỗi ngày hoặc cách ngày trong 5-10 phút bằng nước ấm. Mẹ có thể dùng dầu gội không chứa xà phòng trên những vùng ra nhiều mồ hôi (nách, cổ, háng) và trên bàn tay, bàn chân. Tránh dùng bất kỳ vật gì chà xát da bé.
- Lau khô da và dùng kem dưỡng ẩm cho trẻ: Thoa kem dưỡng ẩm toàn thân ngay sau khi tắm (khi da còn ẩm) giúp “khóa” độ ẩm. Kem dưỡng ẩm càng mịn thì càng có tác dụng tốt.
- Mặc quần áo mềm mại, thoáng mát cho con: Hãy dùng vải mềm như 100% cotton và sử dụng bột giặt nhẹ, không có mùi thơm. Không sử dụng chất làm mềm vải hoặc tấm vải trong máy sấy.
- Hạn chế cho trẻ tiếp xúc với khói bụi, len và lông thú cưng: Các tác nhân này có thể gây kích ứng và làm tăng nguy cơ chàm ở trẻ.
>> Xem thêm: Cách chăm sóc trẻ sơ sinh từ 0 đến 6 tháng tuổi mẹ nên biết
Các câu hỏi thường gặp về bệnh chàm ở trẻ
Dưới đây là một số thắc mắc thường gặp khi trẻ bị bệnh chàm:
Bệnh chàm có lây không?
Không. Trẻ em bị bệnh chàm dễ bị nhiễm trùng da hơn, nhưng bệnh chàm KHÔNG lây nhiễm. Các bệnh nhiễm trùng mà trẻ mắc bệnh chàm thường mắc phải là do vi trùng thường sống trên da của mọi người. Những vi trùng này gây ra nhiều vấn đề hơn cho trẻ mắc bệnh chàm vì da của trẻ không phải lúc nào cũng có rào cản vững chắc để ngăn chặn chúng xâm nhập.
Làm sao để biết trẻ có đang bị chàm hay không?
Đôi khi nhiễm trùng do vi khuẩn hoặc virus phát triển trên các vết phát ban do bệnh chàm. Nếu bố mẹ thấy da con có lớp vảy và vảy màu vàng hoặc màu mật ong, da chảy nước hoặc rỉ nước, mụn nước hoặc mụn mủ hoặc phát ban không thuyên giảm ngay cả khi đã áp dụng các phương pháp điều trị thông thường thì nên tham khảo ý kiến của bác sĩ.
Trẻ em có hết bệnh chàm không?
Đối với một số trẻ, bệnh chàm có thể khỏi hẳn khi trẻ lên 4 tuổi. Tuy nhiên, một số trẻ vẫn không khỏi và tiếp tục có làn da khô, nhạy cảm cho tới lớn.
Bệnh chàm ở trẻ có thể cải thiện đáng kể nếu được chăm sóc đúng cách. Little Étoile hy vọng bố mẹ có thể áp dụng các biện pháp trên đây dễ dàng để bảo vệ làn da nhạy cảm của con nhé!
Nguồn tham khảo:
[1] National Eczema Association. Causes, symptoms, treatment and more
[2] Irani et al. World Allergy Organ J. 2019 Sep 30;12(9):100059.
[3] Okada et al. Clin Exp Immunol. 2010 Apr;160(1):1-9.
[4] MCRI. Allergy Immunology
[5] Nwaru, B.I., et al. Eur J Clin Nutr, 2011.
[6] How to Treat & Control Eczema Rashes in Children, By: Sarah Stein, MD, FAAD, FAAP & Sheilagh Maguiness, MD, FAAD, FAAP
