Tình trạng biếng ăn sinh lý ở trẻ sơ sinh luôn là vấn đề khiến nhiều mẹ bỉm đau đầu. Vậy làm sao để cải thiện tình trang này? Mẹ đã thực sự hiểu đúng về cách cho bé ăn dặm phù hợp? Hãy cùng tìm hiểu cụ thể để có cái nhìn đúng đắn hơn qua bài viết này nhé.
Biếng ăn sinh lý ở trẻ sơ sinh là gì?
Biếng ăn sinh lý ở trẻ sơ sinh là giai đoạn trẻ bỗng nhiên chán ăn hoặc ăn ít hơn bình thường. Thông thường, tình trạng này chỉ kéo dài từ vài ngày đến khoảng 2 tuần. Đây là hiện tượng thường gặp trong quá trình phát triển của trẻ, đặc biệt thường xuất hiện khi trẻ trải qua các bước phát triển thể chất và tinh thần như trẻ mọc răng, tập ăn dặm, tập bò, đi nhà trẻ,…
Mẹ có thể nhận biết được bé đang biếng ăn sinh lý qua một số dấu hiệu sau:
- Bé bỗng dưng ăn ít hơn so với trước, từ chối việc bú mẹ và có thể chỉ uống sữa hoặc ăn một phần nhỏ thức ăn.
- Bé quay đầu hoặc đẩy thức ăn ra ngoài và thường sẽ ngậm thức ăn.
- Bé ăn chậm hơn, dễ mất tập trung khi ăn.
- Trẻ trở nên hiếu động, thích bò, lật hoặc đi thay vì ăn.
- Cáu gắt, giận dữ khi nhìn thấy thức ăn.
- Mặc dù ăn ít hơn, nhưng cân nặng và chiều cao của bé vẫn tăng đều, chứng tỏ đây chỉ là giai đoạn sinh lý tạm thời.
Các giai đoạn biếng ăn sinh lý ở trẻ
Thời gian biếng ăn sinh lý ở trẻ thường được phân chia thành các giai đoạn sau:
- Trẻ từ 3 – 4 tháng tuổi: Đây là thời điểm trẻ bắt đầu tập lẫy và ngóc đầu. Những hoạt động này có thể khiến trẻ phân tâm và giảm sự tập trung vào việc ăn uống.
- Trẻ 6 tháng: Trẻ chuyển sang chế độ ăn dặm và làm quen với nhiều loại thực phẩm khác nhau. Sự thay đổi này đôi khi khiến trẻ không thích ứng ngay với các món ăn mới.
- Trẻ từ 9 – 10 tháng tuổi: Trong giai đoạn này, trẻ bắt đầu tập bò, đứng và đi. Ngoài ra, việc mọc răng cũng có thể gây sưng đau hoặc sốt, dẫn đến mệt mỏi và khó chịu. Đây là lý do gây ảnh hưởng đến thói quen ăn uống của trẻ.
- Trẻ từ 2 – 3 tuổi: Khi bắt đầu đi nhà trẻ sự thay đổi trong môi trường sinh hoạt và chế độ ăn uống có thể tác động lớn đến tâm lý của trẻ. Từ đó khiến trẻ dễ rơi vào tình trạng biếng ăn.
Nguyên nhân gây biếng ăn sinh lý ở trẻ sơ sinh
Có rất nhiều nguyên nhân gây ra chứng biếng ăn sinh lý ở trẻ sơ sinh. Bao gồm:
Trẻ chưa sẵn sàng để ăn dặm
Mặc dù Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo trẻ nên tập ăn dặm khi tròn 6 tháng. Song, một số mẹ vì quá nôn nóng hoặc nghĩ rằng sữa không cung cấp đủ chất cho con nên đã cho bé ăn dặm quá sớm.
Lúc này hệ thống tiêu hóa của trẻ chưa sẵn sàng để làm việc với những thức ăn đặc hơn sữa. Dẫn tới việc trẻ bị rối loạn tiêu hóa, thiếu vi chất, kéo theo tình trạng chán ăn, biếng ăn.
Bé không thích mùi vị và kết cấu thức ăn
Một số trẻ có thể chỉ thích ăn một loại thức ăn có mùi vị và kết cấu nhất định. Do đó, các bé không thích thử những loại thức ăn mới. Trẻ thường biểu hiện qua các hành động như quay mặt đi, bịt miệng, phun nhổ thức ăn.
Bé không có tâm trạng tốt
Trẻ nhỏ thường không thích những hoạt động hàng ngày như tắm rửa hoặc thay tã cũng có thể ảnh hưởng đến thói quen ăn uống của bé. Nếu trẻ cảm thấy không thoải mái do tiếng ồn, ánh sáng quá chói hoặc môi trường lạ, chúng có thể từ chối việc bú hoặc ăn uống.
Bé bị dị ứng hoặc nhạy cảm với thức ăn
Có thể mẹ không biết trẻ cũng có tính tự chủ, nói cách khác là khả năng tự quản [1]. Bé muốn quyết định việc mình ăn gì và sẽ từ chối những thứ trẻ không thích, đặc biệt là những loại thức ăn có thể gây dị ứng, làm trẻ khó chịu.
Thiếu chất, suy dinh dưỡng bào thai
Theo Viện Dinh dưỡng Quốc gia, người mẹ khi mang thai thiếu ăn do nghén, chán ăn, kén ăn… sẽ làm cho trẻ thiếu chất, suy dinh dưỡng bào thai [2]. Do vậy, trẻ khi sinh ra thường thiếu các vitamin cần thiết cho cơ thể như vitamin A, C, D, vitamin nhóm B, magie và đặc biệt là kẽm. Kết quả là bé lười bú và biếng ăn.
>> Xem thêm: Mẹ bầu ốm nghén nên ăn gì để đỡ buồn nôn và khỏe mạnh?
Cho con ăn sai cách
Ngoài những lý do trên, trẻ có thể không hứng thú với đồ ăn do mẹ cho trẻ ăn sai cách. Điển hình như cho ăn không đúng giờ giấc, bú sữa hoặc ăn vặt nhiều trước bữa ăn. Ngoài ra, việc la mắng khi con không hợp tác sẽ hình thành nên tâm lý sợ ăn ở trẻ.
Các vấn đề về sức khoẻ
Khi bị cảm lạnh hay viêm họng, trẻ sẽ mệt mỏi, khó chịu và thường không muốn ăn uống. Các vấn đề về tiêu hoá như táo bón hoặc trào ngược dạ dày cũng khiến trẻ lười ăn.
>> Xem thêm: Mách mẹ những kinh nghiệm đi khám dinh dưỡng cho trẻ
Làm thế nào để cải thiện tình trạng biếng ăn ở trẻ?
Để cải thiện tình trạng biếng ăn ở trẻ nhỏ, các mẹ cần tìm hiểu kỹ nguyên nhân để có biện pháp khắc phục cho phù hợp. Mẹ có thể tham khảo các cách sau đây để kích thích vị giác và giúp trẻ ăn tốt hơn:
Không bao giờ ép trẻ ăn nếu trẻ từ chối
Việc thúc ép, thậm chí quát nạt sẽ làm cho trẻ sợ ăn dẫn tới tình trạng biếng ăn ở trẻ ngày càng trầm trọng hơn. Để lấy lại niềm yêu thích trong việc ăn uống của trẻ, nếu thấy con có biểu hiện từ chối thức ăn, mẹ nên ngừng bữa ăn lại. Tình trạng này có thể diễn ra trong nhiều lần, đến khi thấy bé hào hứng trở lại thì mới cho con tiếp tục ăn.
>> Xem thêm: “Giải mã” hiện tượng trẻ ăn nhiều mà mãi không tăng cân
Để trẻ tự cảm thấy đói
Để kích thích sự thèm ăn của bé, mẹ hãy giãn cách các bữa ăn trong ngày. Tốt nhất là các bữa ăn nên cách nhau từ 3 đến 4 giờ. Giữa các bữa ăn có thể cho con bú mẹ hoặc uống sữa công thức. Tránh cho con ăn vặt để con có cảm giác đói và háo hức với bữa ăn hơn.
Thay đổi liên tục thực đơn ăn dặm
Các chuyên gia dinh dưỡng luôn khuyến khích mẹ đa dạng các loại thức ăn để giúp bé làm quen với nhiều loại đồ ăn thức uống. Ban đầu, thay đổi liên tục thực đơn cũng có thể làm cho con không cảm thấy thích thú, tuy nhiên mẹ cần kiên nhẫn. Theo các chuyên gia có thể mất hơn 10 lần thử để bé chấp nhận thức ăn mới.
Tạo môi trường vui vẻ và thoải mái
Hãy tạo cho trẻ cảm giác thoải mái, vui vẻ khi ăn. Tuyệt đối không dọa dẫm, quát mắng khiến bé sợ. Mẹ có thể cho bé làm quen đồ ăn trước theo phương pháp ăn dặm tự chỉ huy để con khám phá thức ăn mới.
Hơn nữa, mẹ hãy cho bé ngồi ghế ăn dặm, cố định vị trí để trẻ chỉ tập trung vào bữa ăn. Không nên cho trẻ ăn với tư thế ẵm, nằm hay ngồi trong xe tập đi. Một lỗi mà nhiều mẹ vẫn thường hay mắc phải khi trẻ không chịu ăn là dẫn trẻ ra ngoài chơi, vừa đi vừa ăn. Lâu ngày sẽ hình thành thói quen xấu và trẻ sẽ không chịu ăn nếu mẹ không đáp ứng đủ các yếu tố này.
Không sử dụng thiết bị điện tử khi ăn
Tuyệt đối không cho trẻ vừa ăn vừa chơi hoặc xem các thiết bị điện tử khi ăn. Bởi vì sách báo, TV, điện thoại, đồ chơi… sẽ khiến bé xao nhãng, phân tâm. Đây là thói quen xấu khiến bé không tập trung được vào bữa ăn của mình. Bé sẽ không cảm nhận được mùi vị, độ ngon của thức ăn cũng như cảm giác đói và no.
Không kéo dài bữa ăn quá 30 phút
Theo các chuyên gia, một bữa ăn không nên kéo dài quá 30 phút, ngay cả khi trẻ chưa ăn đủ. Tuyệt đối không bắt ép trẻ ngồi lâu hơn.
Để khuyến khích hoạt động ăn uống của trẻ, mẹ có thể thưởng cho con một thứ gì đó hoặc chỉ là một lời khen khi con ăn ngoan.
Nếu đã thực hiện các phương pháp trên mà tình trạng biếng ăn của trẻ không thuyên giảm, ba mẹ cũng đừng quá lo lắng. Bé nhận được hầu hết dinh dưỡng thông qua sữa mẹ hoặc sữa công thức cho trẻ sơ sinh cho đến khi được 12 tháng tuổi. Miễn là em bé đang uống sữa (sữa mẹ hoặc sữa công thức) và đang phát triển tốt, tâm trạng và hành vi bình thường thì mẹ không cần quá lo lắng.
Hãy nhớ rằng mỗi trẻ đều có quá trình phát triển khác nhau, vì vậy đừng so sánh bé của bạn với các bé khác. Qua bài viết này, Little Étoile hy vọng bố mẹ có thể áp dụng thành công những cách khắc phục chứng biếng ăn sinh lý ở trẻ sơ sinh hiệu quả nhé!
*** Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn chính xác, mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc các chuyên gia y tế.
Nguồn tham khảo:
[1] Medically reviewed by Dr. Nikolina Zdraveska, PhD, MD. Written by Dr. Ritika Shah, BDS, CLC. 11 Useful Tips To Deal With Anorexia In Infants
[2] Viện Dinh Dưỡng Quốc Gia. Biếng ăn ở trẻ em
