Dinh dưỡng là yếu tố quan trọng trong quá trình phát triển của trẻ từ khi còn bé. Để trẻ phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn trí tuệ, bố mẹ cần hiểu rõ về chế độ dinh dưỡng cho trẻ trong từng giai đoạn. Cùng tìm hiểu chi tiết về dinh dưỡng cho bé từ 0 đến 6 tuổi qua bài viết sau.
Chế độ dinh dưỡng cho trẻ khoẻ mạnh và phát triển toàn diện
Một chế độ ăn uống cân bằng và lành mạnh giúp trẻ có một hệ thống miễn dịch khỏe mạnh và giảm tỷ lệ mắc các bệnh mãn tính và nhiễm trùng. Điều này còn tạo cho trẻ có một thói quen ăn uống khoa học, lành mạnh cho cả sau này.
Vai trò của các dưỡng chất thiết yếu trong chế độ ăn uống của trẻ
Chất béo có lợi như Axit béo omega-3 (DHA, EPA) đóng vai trò quan trọng cho sự phát triển trí não, và phần nào góp phần tác động tích cực cho hệ miễn dịch. Ngoài ra việc luôn cung cấp đủ lượng nước và ngủ đủ giấc cũng rất quan trọng cho cơ thể.
Một số loại vitamin cụ thể, chẳng hạn như vitamin D3, vitamin B, vitamin A, vitamin C …cùng các khoáng chất như sắt, kẽm có liên quan đến hệ tiêu hoá và miễn dịch. Chế độ dinh dưỡng cho trẻ đầy đủ các vitamin và khoáng chất giúp thúc đẩy sự phát triển khỏe mạnh toàn diện.
Phân bổ các bữa ăn hợp lí trong chế độ dinh dưỡng cho trẻ
Phân bổ năng lượng cho các bữa ăn trong ngày như sau: bữa sáng 30%, bữa trưa 40%, bữa tối 25%, bữa phụ 5%. Tương tự như vậy, phân bổ các chất dinh dưỡng sinh năng lượng: tỉ lệ chất bột đường – chất đạm – chất béo tương ứng là 60% – 15% – 25%, chất xơ: 30g/ngày
Bên cạnh đó, các bằng chứng chỉ ra vai trò của chế độ dinh dưỡng cho bé giàu vitamin, nguyên tố vi lượng (sắt, kẽm, đồng, selen…) có tác động tích cực đến hệ miễn dịch và giảm nguy cơ nhiễm trùng. Hạn chế thức ăn nhiều đường, muối, chất béo để giảm nguy cơ thừa cân, béo phì.
Thực phẩm giàu vitamin A, C, E cũng giúp tăng cường đề kháng, tăng các tế bào chống nhiễm trùng. Chẳng hạn như: trái cây, rau xanh lá đậm (cải bó xôi, súp lơ xanh)… Ngoài ra, việc bổ sung sữa vào chế độ ăn uống hàng ngày của trẻ cũng rất quan trọng.
Cách xây dựng chế độ dinh dưỡng cho trẻ theo từng độ tuổi
Chế độ dinh dưỡng của trẻ cần thay đổi theo độ tuổi để phù hợp với nhu cầu dinh dưỡng và khả năng tiêu hóa của trẻ.
Trẻ sơ sinh dưới 6 tháng tuổi
Giai đoạn này, sữa mẹ là nguồn dinh dưỡng tốt nhất. Thành phần dinh dưỡng trong sữa mẹ cung cấp đủ dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển của trẻ. Trẻ sơ sinh dưới 6 tháng nên được bú mẹ hoàn toàn và mỗi ngày nên được cho bú khoảng 12 lần.
Trường hợp không đủ sữa mẹ cho bé bú, mẹ có thể cho trẻ uống sữa công thức khoảng 6 – 8 cữ bú mỗi ngày. Trung bình mỗi ngày bé sẽ tiêu thụ khoảng 450g – 680g sữa bột (tương đương 57 – 85g cho mỗi bữa).
Trẻ từ 6 – 12 tháng
Trẻ từ 6 tháng tuổi cần bắt đầu ăn dặm để làm quen với các thực phẩm mới. Trẻ từ 6 – 8 tháng nên bắt đầu với thức ăn mềm như bột ngũ cốc, rau củ nghiền, trái cây. Đồng thời, trẻ vẫn cần tiếp tục bú sữa mẹ hoặc sữa công thức từ 3 – 4 cữ mỗi ngày, kết hợp với 2 bữa ăn dặm.
Đối với trẻ 8 – 12 tháng, việc ăn nhiều thực phẩm từ 5 nhóm thực phẩm thiết yếu sẽ giúp cung cấp cho cơ thể các chất dinh dưỡng cần thiết. Điều này đảm bảo bé tăng trưởng đều đặn và duy trì hệ miễn dịch khỏe mạnh. Dưới đây là 5 nhóm thực phẩm chính:
- Rau củ, các loại đậu.
- Trái cây tươi là tốt nhất, trái cây khô và 100% nước trái cây (nước cam). Tránh cho bé uống các loại nước ngọt đóng chai.
- Ngũ cốc nguyên hạt và gạo.
- Sữa, sữa chua, phô mai, sữa đậu nành giúp tăng cường canxi.
- Thịt đỏ, thịt gia cầm, cá, đậu phụ, trứng.
Trẻ từ 1 tuổi
Trẻ trong giai đoạn đi nhà trẻ cần được bổ sung các loại thực phẩm tăng đề kháng để cơ thể khoẻ mạnh và ngăn ngừa ốm vặt. Các bữa ăn chính cần đầy đủ các nhóm thực phẩm: đạm, carbohydrate, chất béo, vitamin và khoáng chất.
Nhu cầu dinh dưỡng mỗi ngày của trẻ gồm khoảng 4 – 5 bữa ăn chính và 1 – 2 bữa phụ. Trẻ em từ 1 – 3 tuổi được khuyến nghị nên bổ sung khoảng 350 – 400ml sữa mỗi ngày [1].
Trẻ từ 2 – 6 tuổi
Từ 23 đến 33 tháng tuổi là thời kỳ trẻ mọc răng hoàn thiện và khả năng nhai thức ăn cũng tốt hơn. Đây cũng là giai đoạn bé phát triển mạnh mẽ về nhận thức và vận động. Vì vậy, chế độ ăn cần đảm bảo cung cấp đủ năng lượng và dưỡng chất để hỗ trợ sự phát triển.
Bố mẹ nên khuyến khích trẻ ăn nhiều rau củ quả, protein từ thịt, cá, trứng và các loại đậu. Mỗi ngày bé cần ăn đủ 3 bữa chính và 2 bữa ăn phụ. Đồng thời uống đủ nước mỗi ngày. Lưu ý hạn chế cho trẻ ăn đồ ăn nhanh và thực phẩm ngọt để tránh nguy cơ béo phì.
Lưu ý chung về dinh dưỡng cho bé qua từng giai đoạn
Khi xây dựng thực đơn dinh dưỡng cho trẻ theo từng độ tuổi, cần lưu ý các điều sau:
- Lựa chọn thực phẩm tươi ngon, không chứa hóa chất và đảm bảo vệ sinh khi chế biến.
- Khuyến khích trẻ ăn uống theo nhu cầu và sở thích, tránh ép buộc trẻ.
- Tránh cho trẻ ăn thực phẩm có quá nhiều đường và muối để bảo vệ sức khỏe tổng thể.
- Hình thành thói quen ăn đúng giờ giúp trẻ tiêu hóa tốt và hạn chế tình trạng biếng ăn.
- Khuyến khích trẻ vận động thường xuyên để cơ thể khoẻ mạnh và hỗ trợ phát triển trí não.
- Đảm bảo bé được bổ sung đầy đủ sữa mẹ hoặc sữa công thức theo khuyến nghị.
>> Xem thêm: Mách mẹ hoạt động phát triển trí não cho trẻ từ 6-12 tháng
Việc thiết lập chế độ dinh dưỡng cho trẻ hợp lý là yếu tố quan trọng để bé phát triển toàn diện. Little Étoile hy vọng rằng bố mẹ có thể xây dựng một chế độ ăn phù hợp, giúp con yêu khỏe mạnh và lớn lên từng ngày.
*** Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn chính xác, mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc các chuyên gia y tế.
Nguồn tham khảo:
[1] Charlotte Stirling-Reed. Milk Recommendations for Infants & Toddlers
[2] Christopher HalkiasJune. Nurture Central (2021). The First 1000 Days: Nutrients for the Immune System
