Những năm gần đây, “đạm A2” xuất hiện ngày càng nhiều trên bao bì sữa tươi và sữa công thức. Đi cùng với đó là những thông tin cho rằng sản phẩm có đạm A2 có thể dễ tiêu hóa hoặc “êm bụng” hơn. Vậy khoa học hiện nay đã biết gì về A2? Bài viết này sẽ cho phụ huynh góc nhìn đầy đủ.
Đạm A2 thực chất là gì?
Protein trong sữa bò được chia thành hai nhóm chính: khoảng 80% casein và 20% whey protein.[1]
Casein tiếp tục được chia thành nhiều loại khác nhau như alpha-casein, beta-casein và kappa-casein.[1] Trong đó, A1 và A2 được nhắc đến phổ biến hiện nay chính là hai biến thể của beta-casein.[2]
Điều này cũng giúp làm rõ một hiểu nhầm thường gặp: khi một sản phẩm được giới thiệu là “có đạm A2”, điều đó không có nghĩa toàn bộ protein trong sản phẩm đều là A2. Sữa vẫn chứa whey và các loại casein khác; A2 ở đây đề cập cụ thể đến beta-casein A2.
Vì sao có sữa chứa đạm A1, A2 hoặc cả hai?
Khả năng tạo beta-casein A1 hay A2 liên quan đến đặc điểm di truyền của bò. Bò có thể mang kiểu gene A1/A1, A1/A2 hoặc A2/A2.[2,3]
Do đó, các sản phẩm nhấn mạnh đạm A2 thường sử dụng nguồn sữa từ những cá thể bò được xác định có kiểu gen phù hợp để tạo beta-casein A2.
Tỷ lệ các biến thể beta-casein cũng có thể khác nhau giữa các giống và quần thể bò. Tuy nhiên, khả năng tạo beta-casein A2 không chỉ giới hạn ở một giống bò cụ thể mà liên quan đến đặc điểm di truyền của từng cá thể và đàn bò.[2,3]
Tuy nhiên, hiện nay hiểu lầm phổ biến của phụ huynh là sữa không quảng bá đạm A2 là không có A2 hoặc chỉ có A1.Trên thực tế, sữa bò thông thường có thể chứa hỗn hợp beta-casein A1 và A2 với tỷ lệ khác nhau, phụ thuộc vào đặc điểm di truyền của đàn bò và nguồn sữa được sử dụng.[2,3]
Đạm A1 và đạm A2 khác nhau ở điểm nào?
Beta-casein A1 và A2 có cấu trúc rất gần nhau. Một khác biệt quan trọng nằm ở vị trí amino acid số 67: A1 có histidine, trong khi A2 có proline.[2]
Sự khác biệt nhỏ này ảnh hưởng đến cách beta-casein được phân cắt trong quá trình tiêu hóa.
Khi tiêu hóa beta-casein A1, một peptide hoạt tính sinh học có tên beta-casomorphin-7 (BCM-7) có thể được giải phóng dễ dàng hơn. Với beta-casein A2, liên kết tại vị trí này khó bị phân cắt hơn nên BCM-7 được giải phóng ít hơn.[2,4]
BCM-7 là một peptide có hoạt tính opioid và đã được nghiên cứu về khả năng tác động đến hoạt động của đường tiêu hóa.[4] Tuy nhiên, điều này không có nghĩa BCM-7 sẽ gây vấn đề tiêu hóa ở tất cả mọi người.
Từ một cơ chế sinh học có khả năng tạo ra khác biệt nhưng hiện nay bị đơn giản hóa khi truyền thông , khiến người tiêu dùng có thể hiểu thành “A1 gây khó tiêu, còn A2 dễ tiêu hóa” cho tất cả mọi người.
Chính vì vậy, các nhà khoa học đã tiến hành những nghiên cứu trên người để trả lời câu hỏi quan trọng hơn: Liệu sự khác biệt giữa A1 và A2 có thực sự tạo ra khác biệt về khả năng dung nạp tiêu hóa hay không?
Đạm A2 có thực sự dễ tiêu hóa hơn?
Các tổng quan hệ thống về nghiên cứu trên người cho thấy có bằng chứng về sự khác biệt ở một số triệu chứng tiêu hóa khi so sánh việc sử dụng sản phẩm chứa beta-casein A1 với sản phẩm chỉ chứa beta-casein A2. Tuy nhiên, số lượng nghiên cứu còn hạn chế và mức độ chắc chắn của bằng chứng không giống nhau đối với tất cả các kết quả sức khỏe được nghiên cứu.[4,5]
Riêng ở trẻ nhũ nhi, dữ liệu còn ít hơn.
Một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng công bố năm 2025 trên 280 trẻ 3–4 tháng tuổi được nuôi hỗn hợp đã so sánh công thức không chứa beta-casein A1 với công thức thông thường chứa cả beta-casein A1 và A2.[6]
Tại tuần 2 và tuần 4, nhóm sử dụng công thức không chứa beta-casein A1 có điểm triệu chứng tiêu hóa thấp hơn và ít cơn khóc hơn. Đến tuần 8, xu hướng khác biệt không còn ý nghĩa thống kê. Đáng chú ý, không ghi nhận khác biệt có ý nghĩa về các chỉ số tăng trưởng giữa hai nhóm trong suốt nghiên cứu.[6]
Nghiên cứu này cung cấp thêm dữ liệu đáng chú ý về khả năng dung nạp, nhưng cũng có những giới hạn cần lưu ý: nghiên cứu được thực hiện theo thiết kế mở và đối tượng là trẻ được nuôi hỗn hợp bằng cả sữa mẹ và sữa công thức.[6]
Vì vậy, cách hiểu phù hợp hơn là:
Đạm beta-casein A2 có tiềm năng mang lại khác biệt về khả năng dung nạp tiêu hóa ở một số đối tượng, nhưng hiện chưa đủ bằng chứng để khẳng định mọi trẻ đều tiêu hóa sản phẩm có A2 tốt hơn sản phẩm chứa cả A1 và A2.
Sản phẩm có chứa đạm A2 có giúp trẻ tăng trưởng tốt hơn?
Sự quan tâm đến A2 chủ yếu xuất phát từ sự khác biệt trong cấu trúc và quá trình tiêu hóa beta-casein, không phải vì A2 cung cấp nhiều protein hoặc nhiều dưỡng chất hơn.
Nghiên cứu trên trẻ nhũ nhi năm 2025 cũng không ghi nhận sự khác biệt có ý nghĩa về cân nặng, chiều dài hay các chỉ số nhân trắc khác giữa hai nhóm công thức.[6]
Vì vậy, bằng chứng về khả năng dung nạp tiêu hóa không nên được diễn giải thành bằng chứng rằng sản phẩm có đạm A2 giúp trẻ tăng cân hoặc phát triển tốt hơn.
Có cần ưu tiên sản phẩm có đạm A2 cho trẻ không?
Đánh giá của Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA) về BCM-7 và các peptide liên quan cũng kết luận rằng, dựa trên dữ liệu được đánh giá tại thời điểm đó, chưa thiết lập được mối quan hệ nhân quả giữa việc tiếp xúc với BCM-7 và các peptide liên quan qua thực phẩm với các bệnh không lây nhiễm được xem xét.[3]
Điều này không phủ nhận những nghiên cứu về khả năng dung nạp tiêu hóa của A2, mà cho thấy cần phân biệt giữa một cơ chế sinh học đang được nghiên cứu với một kết luận hay khuyến nghị.
Vì vậy, khi lựa chọn sữa công thức, những yếu tố nền tảng vẫn cần được xem xét:
- Sản phẩm có phù hợp với độ tuổi của trẻ không?
- Công thức có đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng và yêu cầu an toàn không?
- Trẻ có dung nạp tốt không?
- Trẻ có tăng trưởng phù hợp không?
Nếu trẻ đang sử dụng một sản phẩm, tiêu hóa bình thường và phát triển phù hợp thì không có cơ sở để bắt buộc phải chuyển sang sản phẩm chỉ chứa beta-casein A2.
Ngược lại, nếu trẻ có biểu hiện khó chịu về tiêu hóa khi sử dụng một sản phẩm thông thường, sản phẩm chỉ chứa beta-casein A2 có thể là một lựa chọn để cân nhắc và theo dõi khả năng dung nạp của trẻ. Đây nên được xem là một lựa chọn cá thể hóa, chứ không phải giải pháp mặc định cho mọi trẻ.
Một thành phần có thể tạo nên điểm khác biệt của công thức, nhưng sự phù hợp của toàn bộ công thức với trẻ mới là điều cần được đặt lên trên hết.
Nguồn thông tin khoa học:
- [1] McGregor RA, Poppitt SD. Milk protein for improved metabolic health: a review of the evidence. Nutrition & Metabolism. 2013;10:46. doi:10.1186/1743-7075-10-46.
- [2] Caroli AM, Savino S, Bulgari O, Monti E. Detecting β-Casein Variation in Bovine Milk. Molecules. 2016;21(2):141. doi:10.3390/molecules21020141.
- [3] European Food Safety Authority (EFSA). Review of the potential health impact of β-casomorphins and related peptides. EFSA Scientific Report. 2009;231:1–107. doi:10.2903/j.efsa.2009.231r.
- [4] Brooke-Taylor S, Dwyer K, Woodford K, Kost N. Systematic Review of the Gastrointestinal Effects of A1 Compared with A2 β-Casein. Advances in Nutrition. 2017;8(5):739–748. doi:10.3945/an.116.013953.
- [5] Küllenberg de Gaudry D, Lohner S, Schmucker C, et al. Milk A1 β-casein and health-related outcomes in humans: a systematic review. Nutrition Reviews. 2019;77(5):278–306. doi:10.1093/nutrit/nuy063.
- [6] Li J, Yang T, Sheng X. Effect of Infant Formula Made With Milk Free of A1-Type β-Casein on Growth and Comfort: A Randomized Controlled Trial. Food Science & Nutrition. 2025;13(7):e70606. doi:10.1002/fsn3.70606.
