Bệnh ghẻ nước ở trẻ có đặc trưng là các mụn nước nhỏ xuất hiện trên da và có xu hướng lây lan nếu không được điều trị kịp thời. Chính vì vậy, hiểu rõ về cách chăm sóc cũng như điều trị bệnh ghẻ nước sẽ ngăn ngừa các biến chứng viêm da.
Bệnh ghẻ nước ở trẻ nhỏ là gì?
Bệnh ghẻ nước là một bệnh nhiễm trùng ngoài da do ký sinh trùng Sarcoptes Scabiei Hominis gây ra. Đây là ký sinh trùng ghẻ có kích thước siêu nhỏ, ký sinh bằng cách đào hang và trú ẩn trong lớp trên cùng của da [1]. Sau một vài ngày hoặc vài tuần ký sinh, ghẻ hình thành và gây phát ban [2] hoặc ngứa dữ dội.
Nguyên nhân trẻ bị ghẻ nước
Ký sinh trùng ghẻ nước thường trú ngụ và sinh sôi mạnh ở những nơi có độ ẩm cao. Do đó, những quốc gia thuộc khu vực nhiệt đới như Việt Nam cũng là môi trường khiến cho ghẻ nước phát triển mạnh.
Bên cạnh đó còn có một số nguyên nhân khác có thể dẫn đến trẻ bị bệnh ghẻ nước như:
- Môi trường sống bị ô nhiễm, nhiều khói bụi và quá chật chội.
- Vệ sinh cá nhân cho trẻ không đúng cách khiến da bị nhiễm khuẩn và ghẻ nước dễ xâm nhập vào cơ thể hơn.
- Tiếp xúc gần hoặc dùng chung đồ cá nhân (khăn tắm, chăn, quần áo,..) với người bị ghẻ nước.
Dấu hiệu nhận biết trẻ bị ghẻ nước
Bệnh ghẻ nước thường phát triển qua 2 giai đoạn với những triệu chứng bệnh chuyển biến khác nhau. Cụ thể như sau:
Giai đoạn đầu
Đây là giai đoạn thời gian đầu phát bệnh nên sẽ chưa có triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, có thể gây ngứa dữ dội, đặc biệt là vào ban đêm. Bố mẹ nên lưu ý nếu thấy trẻ gãi thường xuyên thì nên cân nhắc đưa trẻ đến bác sĩ để điều trị kịp thời.
Giai đoạn sau
Ở giai đoạn này, trẻ sẽ có một số dấu hiệu và triệu chứng dễ nhận thấy hơn, cụ thể:
- Xuất hiện các đường ngang vài mm trên da. Có thể có hình dạng ngoằn ngoèo, màu trắng xám.
- Trẻ sốt nhẹ, sau đó xuất hiện nhiều mụn nước và lây lan đến các vị trí khác trên cơ thể như mông, tay, nách hoặc những vùng nếp gấp như ngấn cổ tay.
Ghẻ nước ở trẻ em có lây lan không?
Bệnh ghẻ nước không chỉ gây ngứa ngáy dữ dội cho trẻ mà còn tiềm ẩn nguy cơ lây truyền giữa người với người. Do đó, nhiều bố mẹ lo lắng rằng bệnh ghẻ nước ở trẻ có lây lan không, thì câu trả lời là “Có”.
Ghẻ nước ở trẻ em rất dễ lây lan thông qua tiếp xúc trực tiếp với người nhiễm bệnh [3]. Hoặc khi trẻ sử dụng chung đồ dùng cá nhân với người bệnh ghẻ như quần áo, khăn tắm, chăn gối,… Nếu không được điều trị kịp thời, ghẻ nước có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng da, viêm cầu thận cấp hoặc thậm chí là nhiễm trùng máu.
Phân biệt ghẻ nước ở trẻ với viêm da cơ địa và nấm da
Ghẻ nước, viêm da cơ địa và nấm da đều là tình trạng da liễu thường gặp ở trẻ nhỏ và có triệu chứng gần giống nhau. Điều này khiến nhiều bố mẹ dễ nhầm lẫn về các tình trạng bệnh ở trẻ. Dưới đây là sự khác nhau giữa 3 dạng viêm da mà ba mẹ cần nắm.
|
Tiêu chí |
Ghẻ nước | Viêm da cơ địa |
Nấm da |
| Định nghĩa | Do ký sinh trùng Sarcoptes Scabiei Hominis gây ra. | Tình trạng viêm da mãn tính hay còn gọi là bệnh chàm thể tạng. | Do các loại nấm thuộc nhóm Dermatophytes gây ra. |
| Triệu chứng |
|
|
|
| Nguyên nhân |
|
|
|
| Vị trí xuất hiện | Vùng tã lót, tay, chân, nách hoặc những vùng nếp gấp như ngấn cổ tay. | Bắt đầu ở mặt, khuỷu tay hoặc đầu gối. Sau đó lan sang các vùng khác trên cơ thể. | Ở vùng da đầu, vùng bẹn, móng tay, móng chân hoặc vùng tã lót. |
| Sự lây lan | Có | Không | Có |
Cách chăm sóc và phòng ngừa tình trạng ghẻ nước ở trẻ
Ghẻ nước là một bệnh ngoài da và bố mẹ có thể chăm sóc cho bé tại nhà bằng những biện pháp an toàn như:
Vệ sinh sạch sẽ và đúng cách
Chú ý giữ vệ sinh cá nhân cũng như môi trường sống xung quanh trẻ sạch sẽ cũng là cách giúp giảm sự phát triển của ghẻ nước.
- Tắm gội cho trẻ bằng nước ấm và sử dụng sữa tắm gội chuyên dụng có thành phần an toàn cho da nhạy cảm của trẻ.
- Vệ sinh sạch sẽ không gian sống, tránh bụi bẩn hoặc môi trường quá ẩm mốc khiến ghẻ nước sinh sôi.
- Vệ sinh cả những vật dụng hoặc đồ chơi trẻ đã cầm.
- Hạn chế tiếp xúc với chó mèo hoặc động vật có mang mầm bệnh.
- Tránh cho trẻ tiếp xúc với người đang nhiễm bệnh ghẻ, bởi vì ghẻ nước có thể lây lan từ người sang người.
Sử dụng thuốc bôi và thuốc uống
Một số trường hợp trẻ bị ghẻ nước được bác sĩ chỉ định sử dụng thuốc bôi ngoài da. Khi dùng thuốc bôi, bố mẹ nên tuân theo chỉ định của bác sĩ để sử dụng an toàn cho trẻ. Thuốc bôi có liều lượng dùng là 2 lần/tuần và bôi vào những vị trí da bị viêm ghẻ nước.
Chữa bệnh ghẻ nước ở trẻ bằng mẹo dân gian
Bên cạnh việc điều trị bằng thuốc bôi thì bố mẹ có thể tham khảo qua mẹo dân gian bằng cách sử dụng lá trầu không. Để trị ghẻ nước bằng lá trầu, bố mẹ có thể thực hiện như sau:
- Chuẩn bị 3 – 4 lá trầu không rửa sạch, cắt nhỏ để lấy tinh dầu trong lá rồi cho vào chậu.
- Đổ nước sôi vào chậu lá trầu và hãm trong khoảng từ 15 – 20 phút.
- Sau khi nước trầu nguội, mẹ dùng nước để vùng da bị ghẻ nước ở trẻ.
Bố mẹ áp dụng trong khoảng từ 4 – 7 ngày sẽ thấy triệu chứng thuyên giảm. Tuy nhiên, đây là phương pháp dân gian nên chỉ mang tính chất tham khảo.
Bệnh ghẻ nước ở trẻ có thể chữa khỏi, quan trọng là cần loại bỏ hoàn toàn ký sinh trùng gây bệnh và hạn chế tình trạng tái phát. Do đó, việc giữ gìn vệ sinh cá nhân là điều cần thiết để trẻ hồi phục nhanh chóng.
Nguồn tham khảo:
[1,2] Sarah Asch, MS, MD, FAAP, FAAD (2023). Healthy Children Organization. Scabies: A Very Itchy But Curable Rash
[3] Boston Children Hospital (2024). Scabies
