Sữa mẹ là tốt nhất cho sự phát triển của trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Tuy nhiên, hiện nay nhiều mẹ đang có xu hướng nuôi con bằng việc kết hợp sữa mẹ và sữa công thức nhằm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ. Vậy việc kết hợp này mang lại những lợi ích gì và có cần lưu ý gì không? Hãy cùng Little Étoile tìm hiểu qua bài viết sau nhé!
Có nên nuôi con bằng sữa mẹ kết hợp sữa công thức?
Tổ chức WHO và UNICEF khuyến cáo rằng trẻ nên được bú mẹ ngay trong giờ đầu sau sinh và bú mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời. Không bổ sung cho trẻ thức ăn hoặc chất lỏng nào khác, kể cả nước [1].
Nuôi con bằng sữa mẹ là tốt nhất cho trẻ sơ sinh vì giàu kháng thể, chất béo, vitamin và khoáng chất cần thiết. Tuy vậy, nhiều cha mẹ có thể lựa chọn bổ sung thêm sữa công thức cho con. Trong các trường hợp bất khả kháng, cần kết hợp sữa mẹ với sữa công thức để đảm bảo dinh dưỡng an toàn cho cả mẹ và bé.
>> Xem thêm: Thành phần dinh dưỡng thiết yếu có trong sữa mẹ
Trường hợp nên bổ sung sữa mẹ và sữa công thức cho trẻ sơ sinh
Dưới đây là các trường hợp mẹ nên kết hợp sữa công thức và sữa mẹ để đảm bảo cung cấp đủ dinh dưỡng cho bé:
Đối với trẻ
Mẹ có thể bổ sung thêm sữa công thức bên cạnh sữa mẹ trong các trường hợp sau [2]:
- Có cân nặng khi sinh rất thấp, dưới 1500g.
- Trẻ bị sinh non (dưới 32 tuần tuổi) cần bổ sung thêm calo và chất dinh dưỡng.
- Trẻ ốm yếu, có bệnh bẩm sinh.
- Không tăng cân tốt theo tiêu chuẩn phát triển.
Đối với mẹ
Trong một số trường hợp, mẹ có thể cần phải kết hợp sữa mẹ và sữa công thức:
- Mẹ phải điều trị bằng thuốc: Thuốc điều trị có thể ảnh hưởng đến chất lượng sữa mẹ, thậm chí không an toàn cho bé.
- Sinh nhiều con: Khi mẹ sinh đôi, sinh ba hoặc có con liên tiếp, sữa mẹ có thể không đủ cho tất cả. Khi đó, mẹ có thể kết hợp bú mẹ, sữa mẹ vắt và bổ sung sữa công thức.
- Mẹ ít sữa: Một vài mẹ không sữa để có thể nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ, đặc biệt là sinh con đầu lòng, như mẹ không có đủ mô sản xuất sữa [3]. Trong trường hợp này, mẹ có thể cho trẻ bú kết hợp sữa mẹ và sữa công thức.
- Khi mẹ phải quay lại công việc sớm: Kết hợp sữa mẹ vắt và sữa công thức bằng bình bú là cách thuận lợi cho “người mẹ của công việc”.
- Giúp mẹ nghỉ ngơi: Ban đêm, bố hay người thân có thể thay mẹ cho trẻ bú để mẹ có một giấc ngủ toàn vẹn. Trong trường hợp này, bé có thể chủ yếu bú sữa mẹ và bổ sung bú 1 hoặc 2 cữ bằng sữa mẹ vắt hay sữa công thức để mẹ có thời gian nghỉ ngơi.
- Giảm áp lực cho mẹ: Kết hợp sữa công thức và sữa mẹ giúp mẹ tránh áp lực về việc phải có đủ sữa, giảm nguy cơ thừa cân, tiểu đường hay trầm cảm sau sinh.
Những điều mẹ cần biết khi nuôi con bằng sữa mẹ và sữa công thức
Nếu mẹ muốn bắt đầu cho trẻ bú sữa mẹ và kết hợp sữa công thức sẽ có những thay đổi cả về cơ thể mẹ và bé cần được lưu ý cẩn thân. Tốt nhất, nên tham khảo ý kiến khảo ý kiến của bác sĩ chuyên khoa hoặc nhân viên y tế về việc cho bú kết hợp này.
Nguồn sữa mẹ có bị ảnh hưởng?
Khi mẹ cắt giảm dần dần việc cho con bú sẽ làm giảm sữa mẹ nên sẽ cải thiện tình trạng vú bị căng và chảy sữa khó chịu. Đồng thời cũng làm giảm nguy cơ phát triển bệnh viêm vú. Mẹ có thể chia nhỏ các cữ bú ra và bổ sung một vài cữ bú bằng sữa công thức cho bé dần thích nghi. Sẽ mất khoảng 5-7 ngày để vú của mẹ bắt đầu giảm lượng sữa tiết ra.
Khi cho trẻ bú sữa mẹ kết hợp sữa công thức và các dấu hiệu như: sự thay đổi về màu sắc, mùi và độ đặc của phân trẻ. Lúc này mẹ nên điều chỉnh cho trẻ bú mẹ trở lại và giảm sữa công thức. Để việc cắt giảm này dễ dàng hơn, mẹ có thể thử:
- Tăng dần nguồn sữa mẹ bằng cách vắt sữa sau khi cho con bú.
- Tăng tần suất cho con bú mẹ.
- Giảm dần lượng sữa công thức mỗi lần pha hoặc số lần cho trẻ bú sữa công thức trong ngày.
Cách tập cho trẻ bú bình
- Bế trẻ ở tư thế bán thẳng đứng, áp trẻ sát vào cơ thể bạn.
- Đưa núm vú vào miệng trẻ.
- Giữ bình sữa ở một góc phù hợp để tránh bị lọt không khí vào bình.
- Lấy bình sữa ra khỏi miệng trẻ ngay khi trẻ bắt đầu có dấu hiệu bú đủ.
Nếu trẻ chỉ quen với bú sữa mẹ, trẻ sẽ có vẻ lạ lẫm khi làm quen với việc bú bình. Cách chạm và bú khác nhau giữa vú mẹ và bình bú có thể khiến không hợp tác. Lúc này, bạn có thể thử các cách dưới đây:
- Hãy thử cho bé bú bình khi bé cảm thấy thoải mái và vui vẻ, thay vì khi bé đói.
- Có thể nhờ người khác đưa bình sữa để trẻ không cảm nhận được mùi sữa mẹ.
- Thử làm mềm núm vú bằng nước ấm trước khi cho trẻ bú.
- Bế trẻ ở tư thế khác với tư thế cho con bú mẹ bình thường. Cách này giúp trẻ làm quen với kiểu bú mới.
Để cải thiện tình trạng trẻ thích bú bình, mẹ có thể thử phương pháp ‘cho trẻ bú theo nhịp độ’ (Pace Feeding). Mẹ có thể cho trẻ có khoảng nghỉ ngắn giữa các lần bú. Phương pháp cho con bú theo nhịp độ này làm chậm dòng sữa chảy vào núm vú và miệng [4]. Cho phép trẻ bú chậm hơn và có thời gian nghỉ giữ các cữ bú tránh làm trẻ bú quá mức. Phương pháp cho ăn này được khuyến khích cho cả trẻ bú bình và cả bú mẹ.
Có nên trộn chung sữa mẹ và sữa công thức với nhau?
Nhiều mẹ thắc mắc rằng liệu có thể trộn sữa mẹ với sữa công thức hay không. Tuy nhiên, mẹ nên lưu ý tránh lạm dụng việc trộn chung hai loại sữa này. Vì có thể dẫn đến lãng phí sữa mẹ nếu trẻ không bú hết bình. Hãy cho trẻ bú sữa mẹ trước, sau đó mới cho trẻ bú sữa công thức.
Hơn nữa, mẹ cũng không nên kết trộn sữa mẹ với sữa bột trực tiếp mà không pha với nước hoặc pha sữa công thức đậm đặc hơn bình thường. Hãy luôn pha sữa theo hướng dẫn của nhà sản xuất được in trên bao bì và sử dụng nước đã được tiệt trùng hoặc đun sôi.
Với các thông tin trên đây, Little Étoile hy vọng có thể giúp mẹ áp dụng việc kết hợp sữa mẹ và sữa công thức đúng cách. Hãy luôn theo dõi chế độ dinh dưỡng của trẻ để đảm bảo con phát triển toàn diện nhé!
*** Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn chính xác, mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc các chuyên gia y tế.
Nguồn tham khảo:
[1] World Health Organization (WHO). Breastfeeding
[2] Australian Breastfeeding Association (ABA). Mixed feeding: breastfeeding and giving infant formula
[3] Australian Breastfeeding Association (ABA). Mixed feeding
[4] MN Dept. of Health care. Paced Bottle Feeding: Infant Feeding Series
[5] NCT. Mixed feeding: combining breastfeeding and bottle feeding
