Nguyên nhân trẻ biếng ăn là một trong những mối quan tâm hàng đầu của nhiều bố mẹ. Trẻ biếng ăn có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất và dễ bị suy dinh dưỡng. Trong nhiều trường hợp, trẻ biếng ăn có thể bắt nguồn từ nhiều yếu tố như chế độ dinh dưỡng, tâm lý bị ép ăn hoặc các vấn đề về bệnh lý.
Tổng quan về tình trạng biếng ăn ở trẻ
Biếng ăn là một trong những vấn đề phổ biến ở trẻ nhỏ trong giai đoạn từ 9 – 18 tháng tuổi [1] và gây nhiều lo lắng đối với nhiều bố mẹ. Tình trạng này xảy ra khi trẻ bỏ ăn, dẫn đến cơ thể không hấp thụ tốt chất dinh dưỡng [2], chậm tăng cân và chậm phát triển về thể chất, trí não.
Trẻ biếng ăn có thể bắt nguồn từ nhiều nguyên nhân khác nhau như:
- Sinh lý (giai đoạn mọc răng, tập đi).
- Bệnh lý (rối loạn tiêu hóa, viêm họng…).
- Tâm lý (căng thẳng, bị ép ăn).
- Chế độ dinh dưỡng thiếu khoa học.
Nếu tình trạng biếng ăn kéo dài và không được khắc phục kịp thời có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ.
Dấu hiệu trẻ biếng ăn bố mẹ cần nắm
Một số dấu hiệu trẻ biếng ăn bố mẹ có thể nhận biết sớm như sau:
- Ngậm thức ăn trong miệng lâu, không chịu nhai, nuốt thức ăn.
- Ăn ít hơn bình thường, chỉ ăn một số loại thực phẩm.
- Từ chối ăn, quay mặt đi khi thấy thức ăn. Hay quấy khóc khi đến giờ ăn.
- Sụt cân hoặc chậm tăng cân so với bảng cân nặng tiêu chuẩn.
- Có dấu hiệu rối loạn tiêu hóa như táo bón, đầy hơi hay khó tiêu.
Trẻ bị biếng ăn do đâu? Một số nguyên nhân thường gặp
Dưới đây là một số nguyên nhân thường gặp dẫn đến tình trạng biếng ăn ở trẻ.
Trẻ bị thiếu chất
Thiếu hụt vi chất dinh dưỡng như kẽm, selen, sắt hay vitamin nhóm B (B1, B2, B6, B12) có thể khiến trẻ ăn không ngon, dẫn đến bỏ bữa. Khi thiếu những vi chất này, trẻ dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, chán ăn, tiêu hóa kém.
Ngoài ra, nếu trong thai kỳ, mẹ không bổ sung đầy đủ dưỡng chất, thai nhi có thể bị thiếu hụt vi chất ngay từ trong bụng mẹ. Điều này có thể dẫn đến trẻ không hấp thu đủ dinh dưỡng, dẫn đến biếng ăn hoặc ăn rất ít.
Chế độ ăn không phù hợp
Thực đơn hàng ngày không đảm bảo đầy đủ các nhóm chất dinh dưỡng hoặc không hợp khẩu vị cũng dễ dẫn đến tình trạng biếng ăn. Việc lặp lại các món ăn hàng ngày cũng có thể khiến trẻ không hứng thú khi đến bữa, đồng thời không cung cấp đủ chất dinh dưỡng cho trẻ.
Ăn dặm quá sớm
Cho trẻ ăn dặm sớm khi hệ tiêu hóa chưa sẵn sàng có thể làm giảm khả năng hấp thu dinh dưỡng. Ngoài ra, ăn dặm quá sớm khiến trẻ thiếu hụt vitamin nhóm B, làm chậm quá trình chuyển hóa và tiêu hóa thức ăn. Một số trẻ có thể gặp tình trạng táo bón do thiếu chất xơ, dẫn đến biếng ăn kéo dài.
Trẻ bị tâm lý
Cảm giác bị ép buộc trong mỗi bữa ăn khiến trẻ cảm thấy căng thẳng, sợ hãi khi ăn. Những bữa ăn quá nghiêm khắc hoặc ép buộc cũng là nguyên nhân khiến trẻ dần hình thành ác cảm với việc ăn uống.
Do bệnh lý
Các bệnh lý ảnh hưởng đến hệ tiêu hóa hoặc sức khỏe tổng thể có thể khiến trẻ mất cảm giác ngon miệng, mệt mỏi, quấy khóc và không muốn ăn.
- Viêm dạ dày, viêm ruột, nhiễm giun, ký sinh trùng đường ruột có thể gây rối loạn tiêu hóa.
- Cảm cúm, viêm họng, viêm amidan khiến trẻ bị đau khi nuốt thức ăn.
- Táo bón hoặc tiêu chảy.
Trẻ biếng ăn phải làm sao? Chế độ dinh dưỡng cho trẻ biếng ăn
Để cải thiện tình trạng biếng ăn, bố mẹ cần kiên nhẫn với con và áp dụng các cách sau:
- Không nên ép trẻ ăn, tích cực khen ngợi trẻ nhiều hơn, kể cả khi trẻ chỉ ăn một lượng thức ăn nhỏ.
- Hạn chế cho trẻ ăn quà vặt trước bữa ăn.
- Khuyến khích cho trẻ tự cầm muỗng múc thức ăn.
- Trang trí món ăn sinh động theo món ăn trẻ yêu thích.
- Nên cho trẻ uống sữa mẹ hoàn toàn trong tối thiểu 6 tháng đầu đời.
>> Xem thêm: Thành phần dinh dưỡng thiết yếu có trong sữa mẹ
Bên cạnh đó, bố mẹ cũng nên chú ý đến chế độ dinh dưỡng hàng ngày và điều chỉnh phù hợp:
- Bổ sung dinh dưỡng đầy đủ cho trẻ theo 4 nhóm thực phẩm: chất đạm, chất bột đường, chất béo, vitamin và khoáng chất.
- Đa dạng bữa ăn với thịt cá, rau củ và trái cây khiến trẻ thích thú hơn.
- Tăng cường 1-2 bữa phụ trong ngày, có thể là cho trẻ ăn các thực phẩm hỗ trợ tiêu hoá như sữa chua, phô mai hoặc các loại trái cây.
FAQs: Câu hỏi thường gặp
Dưới đây, Little Étoile sẽ giải đáp những câu hỏi thường gặp giúp bố mẹ hiểu rõ hơn về tình trạng trẻ biếng ăn.
Nên bổ sung gì để trẻ hết biếng ăn?
Bố mẹ nên bổ sung cho trẻ các vi chất và thực phẩm thiết yếu hỗ trợ tiêu hóa, tăng cảm giác ngon miệng cho trẻ như:
- Thực phẩm giàu protein như thịt đỏ, trứng, cá hay các loại đậu.
- Rau xanh, trái cây.
- Sữa và các thực phẩm từ sữa.
- Các loại hạt như hạt điều, hạnh nhân, óc chó.
Trẻ biếng ăn do thiếu chất gì?
Tình trạng biếng ăn ở trẻ thường liên quan đến thiếu hụt một số vi chất như kẽm, sắt, vitamin A, vitamin D, vitamin nhóm B và lysine. Những vi chất này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng hấp thu, hoạt động của men tiêu hóa và cảm giác ngon miệng.
Trẻ biếng ăn nên uống sữa gì?
Trẻ biếng ăn nên được bổ sung các loại sữa công thức dành riêng cho trẻ biếng ăn. Các loại sữa này thường giàu vitamin nhóm B và kẽm, lysine giúp kích thích vị giác, cải thiện tình trạng biếng ăn ở trẻ.
>> Xem thêm: Top 8+ loại sữa dành cho trẻ biếng ăn chậm tăng cân
Nguyên nhân trẻ biếng ăn có thể đến từ nhiều yếu tố khác nhau như tâm lý, bệnh lý hay thói quen ăn uống. Bố mẹ mẹ cần quan sát thường xuyên để tìm hiểu nguyên nhân và có cách xử lý phù hợp, tránh gây áp lực khiến trẻ sợ hãi mỗi khi đến bữa ăn.
*** Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn chính xác, mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc các chuyên gia y tế.
Nguồn tham khảo:
[1] Dr Chatoor (2021). Infantile Anorexia
[2] I Chatoor. National Library of Medicine. Infantile anorexia nervosa: a developmental disorder or separation and individuation
