Có thể bố mẹ chưa biết, sự phát triển của não bộ trẻ em diễn ra liên tục và nhanh chóng ngay từ 6 tháng đầu đời. Mặc dù trong giai đoạn từ 0-6 tháng trẻ chỉ bú sữa, ngủ, đi ngoài nhưng não của bé vẫn phát triển 1% mỗi ngày. Theo một nghiên cứu bản đồ não của trẻ sơ sinh trong ba tháng đầu đời, các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng não trẻ sơ sinh phát triển cực nhanh sau khi sinh nhưng chậm lại với tốc độ tăng trưởng 0.4% mỗi ngày vào cuối tháng thứ ba.
Sự phát triển của não bộ trẻ em
Trong 6 tháng đầu đời, cấu trúc não bộ của trẻ sơ sinh đều đã xuất hiện. Tuy nhiên, các cấu trúc này vẫn chưa hoàn thiện và chưa bắt đầu hoạt động hoàn toàn. Các phần não bộ đã hoạt động có thể kiểm soát các phần như:
- Thở (thân não).
- Nhịp tim.
- Sự chuyển động.
- Ngủ / thức.
- Những tiếng khóc oe oe.
- Phản ứng đau.
- Cơ mặt và miệng.
- Kiểm soát các cơ quan khác.
Khi vừa mới sinh ra, não của trẻ sơ sinh chỉ bằng 1/4 sơ với người trưởng thành. Nhưng trong 12 tháng kế tiếp, não bộ của em bé sẽ tăng gấp đôi kích thước ban đầu. Giai đoạn này, não đã có đầy đủ các bộ phận rồi. Nhưng bố mẹ hãy tưởng tượng nó giống như một chiếc máy tính có các chương trình nhưng vẫn chưa được “kích hoạt”.
Các bộ phận trong não sẽ được kích hoạt để kiểm soát cảm giác. Đặc biệt là xúc giác, vị giác, thính giác, thị giác (nhận biết màu sắc, hình dạng, khuôn mặt) và các chuyển động (phối hợp, sử dụng tay, di chuyển xung quanh).
Tất cả những điều này đều giúp ích cho việc học và ghi nhớ khi bé bắt đầu khám phá. Dần dần, bé sẽ bắt đầu học hỏi và bộ não của bé tiếp tục phát triển khi bé nhìn, nghe và chạm vào thế giới xung quanh.
Một số mốc phát triển trí não quan trọng giai đoạn 0-6 tháng tuổi:
Trong 6 tháng đầu đời, sự phát triển của não bộ trẻ em đã bắt nhịp hoạt động và điều khiển các cơ quan khác của cơ thể.
Phát triển nhận thức và cảm xúc
- Trí nhớ được hình thành từ các giác quan cơ bản.
- Làm quen với sự tiếp xúc bằng thị giác, khứu giác và xúc giác.
- Khả năng nhận dạng khuôn mặt.
- Nhận biết ánh sáng và bóng tối và di chuyển về phía các vật thể sáng.
- Nhận biết màu sắc (2-4 tháng).
- Cảm nhận được sự an ủi, dỗ dành, an toàn bằng những cái chạm, từ đó giúp thúc đẩy sự tự tin.
Khả năng giao tiếp
- Bé học cách giao tiếp khi cần thứ gì đó bằng cách khóc để gây sự chú ý.
- Bắt đầu thể hiện cảm xúc vui vẻ bằng cách mỉm cười.
- Bé lắng nghe lời nói của bố mẹ (hóng chuyện) và bắt đầu nhận ra âm thanh, giọng điệu quen thuộc.
- Lúc này có thể bé đã nhận biết được người lạ.
Điều phối và kiểm soát vật lý
- Bắt đầu sử dụng phản xạ (ví dụ: nắm chặt tay, ngẩng cao đầu, nghiêng người…).
- Kiểm soát chuyển động khi nhìn mọi thứ di chuyển.
- Phối hợp cử động chân và tay khi nằm sấp.
- Học cách lật, giữ thăng bằng bằng cách ngồi thẳng lưng.
Dinh dưỡng thiết yếu cho sự phát triển trí não
Dinh dưỡng (đa lượng và vi lượng) cũng đóng vai trò quan trọng và có tác động tích cực đến sự phát triển não bộ của trẻ. Bao gồm: phát triển nhận thức, trí thông minh, sự phát triển cảm xúc của trẻ.
Trong đó, bộ 3 axit béo DHA, EPA, ARA là những dưỡng chất cực kỳ quan trọng trong giai đoạn hình thành não bộ của trẻ. Ngoài ra, các dưỡng chất khác quan trọng không kém như: Choline, Lutein, Sắt, I-ốt, Folate, Kẽm, Vitamin B1 và Vitamin D cũng hỗ trợ chức năng nhận thức và trí não của trẻ.
Các dưỡng chất này đảm bảo tế bào rằng các tế bào não và thần kinh được phát triển và hoạt động bình thường. Tế bào thần kinh cần choline hỗ trợ các đường truyền hóa học trong hệ thần kinh (tức chất dẫn truyền thần kinh). Thiếu các chất dinh dưỡng này có thể làm tăng nguy cơ suy giảm thần kinh, chậm phát triển trí tuệ, khiếm khuyết về nhận thức, giảm khả năng học tập và hành vi ở trẻ.
>> Xem thêm: Dinh dưỡng phát triển nhận thức tối ưu cho trẻ
Bố mẹ nên làm gì để kích thích sự phát triển nhận thức của trẻ?
Ngoài việc cung cấp các dưỡng chất thiết yếu, sau đây là một số điều đơn giản mà mẹ có thể làm để giúp cho sự phát triển nhận thức của trẻ sơ sinh trong giai đoạn này:
Dành thời gian cho con
Bố mẹ hay thay nhau chơi với con, trò chuyện, kể chuyện và hát cho bé nghe. Thực hiện điều này như thói quen hàng ngày giúp bé làm quen với âm thanh và từ ngữ. Điều này giúp kích thích các tế bào thần kinh, khả năng nhận thức và các kỹ năng giao tiếp. Đồng thời, khả năng ngôn ngữ của bé cũng phát triển theo, bé có thể nói bập bẹ những âm thanh đơn giản như a, e, ba, ma.
Tương tác với con nhiều hơn
- Nhìn vào mắt con: Nếu bé đang nhìn bạn, hãy nhìn lại, đây là một cách tương tác quan trọng để gắn kết với em bé của bạn. Khi bé quay mặt đi, nghĩa là bé đang cho bạn biết rằng bé đã ăn đủ và cần được nghỉ ngơi.
- Cười với con: Khi bé nhìn thấy bạn cười, nó sẽ giải phóng các chất hóa học tự nhiên trong cơ thể. Điều này làm cho bé cảm thấy thoải mái và an toàn. Nó cũng giúp xây dựng sự gắn bó với bạn.
- Chơi với con: Các trò chơi đơn gian như ú òa, vỗ tay, …giúp não bộ của trẻ phát triển, tăng cường mối quan hệ giữa mẹ con.
Cho trẻ vận động và massage
Hãy cho bé nằm sấp khoảng 5 phút mỗi ngày để giúp tăng cường sức mạnh cho đầu, cổ và phần trên cơ thể. Những cơ bắp này sẽ giúp bé nâng đầu, bò và đứng vững khi lớn lên. Luôn quan sát trẻ trong thời gian nằm sấp và đặt trẻ nằm ngửa khi ngủ.
Ngoài ra, massage cho bé là một cách tuyệt vời để gắn kết với em bé của bạn. Nó cũng có thể giúp bé thư giãn, thoải mãi, từ đó bé của bạn cũng bớt cáu kỉnh hơn.
>> Xem thêm: Khủng hoảng tuổi lên 2 – Bí quyết giúp mẹ vượt qua dễ dàng
Sự phát triển của não bộ trẻ em trong những năm đầu đời chủ yếu nhờ vào nguồn dinh dưỡng, những trải nghiệm và mối quan hệ mà bé tiếp xúc hàng ngày. Vì vậy, Little Étoile hy vọng rằng bố mẹ hãy dành thời gian vui chơi cùng bé, vì đây chính là nền tảng quan trọng giúp bé phát triển trí tuệ trong tương lai.
***Bài viết có sự tư vấn của tiến sĩ George – Nurture Central
Nguồn tham khảo
- Nurture Central. THE FIRST 1000 DAYS: NUTRIENTS FOR BABY BRAIN DEVELOPMENT
- Raising Children Network. Baby development at 0-6 months
