Trẻ kém hấp thu nên bổ sung gì để phát triển khỏe mạnh và tránh tình trạng suy dinh dưỡng? Một chế độ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp cải thiện khả năng hấp thu ở trẻ tốt hơn. Sau đây Little Étoile sẽ gợi ý cho ba mẹ các loại thực phẩm giàu dinh dưỡng cho bé hấp thu tốt và tăng cân đều.
Tổng quan về hội chứng kém hấp thu ở trẻ nhỏ
Hội chứng kém hấp thu là vấn đề dinh dưỡng thường gặp trong quá trình phát triển của trẻ nhỏ. Trẻ bị kém hấp thu thường không thể tiêu hóa hoặc hấp thụ tốt các dưỡng chất từ thực phẩm, dẫn đến chậm tăng cân, suy dinh dưỡng và ảnh hưởng đến cả thể chất lẫn trí tuệ.
Nếu trẻ hấp thu kém không được chữa trị kịp thời sẽ dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như:
- Nguy cơ cao dễ bị gãy xương.
- Nhẹ cân, phát triển kém.
- Thiếu máu, tê bì tay chân, trí nhớ và khả năng tập trung kém.
Nguyên nhân khiến trẻ hấp thu dinh dưỡng kém
Trong một số trường hợp, trẻ ăn uống đầy đủ nhưng vẫn không lớn cũng là dấu hiệu cho thấy cơ thể không hấp thu tốt dinh dưỡng. Bên cạnh đó, cũng có nhiều yếu tố dẫn đến tình trạng kém hấp thu ở trẻ.
- Hệ tiêu hóa của trẻ còn yếu, chưa phát triển hoàn chỉnh.
- Thiếu hụt enzym Lactase khiến trẻ bất dung nạp với Lactose [1] dẫn đến việc tiêu hóa gặp khó khăn.
- Chế độ ăn thiếu chất dinh dưỡng, không đa dạng thực phẩm.
- Nhiễm khuẩn tiêu hoá ở trẻ như rối loạn tiêu hóa, viêm ruột hay loạn khuẩn đường ruột.
- Ký sinh trùng đường ruột như giun, sán.
- Một số bệnh lý như bệnh Celiac [2] hay dị ứng đạm sữa bò.
Biểu hiện cho thấy trẻ hấp thu kém
Thông thường, khi trẻ mắc hội chứng kém hấp thu sẽ có những biểu hiện phổ biến như sau:
- Đi ngoài ra phân lỏng, tiêu chảy kéo dài.
- Chướng bụng, đầy hơi.
- Xuất hiện dấu hiệu đau quặn xung quanh rốn.
- Da xanh xao, nhợt nhạt, mệt mỏi, bị sụt cân.
- Biếng ăn và bỏ uống sữa.
- Bị đau cơ, xương hoặc bị chuột rút.
- Phù nề hoặc bị xuất huyết.
Trẻ kém hấp thu nên bổ sung gì?
Khi trẻ có dấu hiệu hấp thu kém, bố mẹ nên bổ sung đầy đủ dưỡng chất để tăng cường đề kháng. Dưới đây là những nhóm chất cần thiết nên được ưu tiên trong chế độ ăn của trẻ.
Thực phẩm giàu đạm
Đạm (protein) là dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển thể chất và phục hồi các mô tổn thương. Trẻ bị thiếu đạm dễ dẫn đến chậm tăng cân và suy dinh dưỡng. Một số nguồn thực phẩm giàu đạm như thịt nạc, trứng, cá, phô mai hoặc các loại đậu (đậu nành, đậu xanh).
Tuy nhiên, bố mẹ nên lưu ý bổ sung đạm cho trẻ ở mức vừa phải. Nếu bổ sung quá nhiều có thể khiến trẻ bị thừa đạm và dẫn đến rối loạn dinh dưỡng.
Thực phẩm có chứa chất béo tốt
Chất béo không chỉ cung cấp năng lượng mà còn giúp bổ sung các vitamin như A, D, E, K cần thiết cho sự phát triển của trẻ. Bố mẹ có thể bổ sung chất béo cho trẻ từ các nguồn thực phẩm như các loại cá, bơ hoặc các loại hạt (hạnh nhân, hạt óc chó, hạt chia)
Bổ sung các loại vitamin và khoáng chất
Việc bổ sung vitamin được xem là cần thiết trong trường hợp trẻ thiếu hụt dinh dưỡng hoặc gặp hội chứng kém hấp thu [3]. Do đó, bố mẹ nên bổ sung vitamin và khoáng chất như sắt, kẽm, canxi, vitamin D, A, E, C, B12,… qua các nguồn thực phẩm:
- Lòng đỏ trứng, các loại rau, cá.
- Hải sản, hạt điều, ngũ cốc nguyên cám.
- Trái cây như cam, xoài, bơ, chuối.
Bổ sung men vi sinh và men tiêu hóa
Trẻ kém hấp thu thường mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột hoặc thiếu enzym tiêu hóa, khiến việc tiêu hóa thức ăn không thuận lợi. Do đó, nên bổ sung men vi sinh (probiotic) và men tiêu hóa để cải thiện tốt hệ tiêu hóa ở trẻ em. Một số nguồn thực phẩm giàu men vi sinh và men tiêu hóa cho trẻ như sữa chua, phô mai hoặc thực phẩm từ sữa.
Bổ sung đủ nước
Không thể bỏ qua vai trò của nước trong việc hỗ trợ tiêu hóa và vận chuyển chất dinh dưỡng đến các tế bào. Bố mẹ nên cho trẻ uống nước ấm, ưu tiên nước lọc, sữa hoặc nước trái cây. Đồng thời, nên tránh các loại nước ngọt hoặc nước trái cây có nhiều đường.
Gợi ý 5 thực phẩm giúp trẻ hấp thu dinh dưỡng tốt hơn
Dưới đây là 5 loại thực phẩm giúp tăng sức đề kháng ở trẻ, đồng thời cải thiện khả năng hấp thu dinh dưỡng tốt hơn mà bố mẹ có thể tham khảo.
- Các loại trái cây: Chuối, cam, táo, lê,… là những trái cây giàu vitamin, khoáng chất và chất xơ giúp điều hòa nhu động ruột.
- Khoai lang: Bổ sung tinh bột tốt, vitamin A và chất xơ giúp hỗ trợ tiêu hóa.
- Cá hồi: Cung cấp protein, omega-3 và acid béo hỗ trợ phát triển não bộ.
- Các loại hạt và đậu: Bổ sung đạm thực vật và chất béo tốt hỗ trợ phát triển tự nhiên.
- Sữa chua: Ưu tiên sữa chua ít đường để cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
>> Xem thêm: Bố mẹ lưu ngay top 7 thực phẩm giúp bé tăng cân khỏe mạnh
Một số lưu ý khi bổ sung dinh dưỡng cho trẻ kém hấp thu
Khi bổ sung dinh dưỡng cho trẻ, bố mẹ cần lưu ý một số điều sau để đảm bảo trẻ được hấp thu dưỡng chất hiệu quả:
- Tránh ép trẻ ăn quá nhiều, nên chia nhỏ bữa ăn thành 5-6 bữa nhỏ trong ngày để giảm áp lực lên hệ tiêu hóa.
- Hạn chế đường trong chế độ ăn hàng ngày.
- Kết hợp đa dạng các loại thực phẩm, đảm bảo bữa ăn đầy đủ nhóm chất cần thiết (tinh bột, đạm, chất béo, vitamin và khoáng chất).
- Tẩy giun cho trẻ định kỳ.
- Tập cho trẻ thói quen giữ vệ sinh khi ăn uống, rửa tay trước và sau khi ăn.
Trẻ kém hấp thu nên bổ sung gì không còn là nỗi lo nếu bố mẹ hiểu được nguyên nhân và xây dựng chế độ ăn phù hợp cho trẻ. Với thông tin từ Little Étoile, hy vọng sẽ giúp bố mẹ có thêm thông tin về tình trạng kém hấp thu ở trẻ, từ đó cải thiện tiêu hóa và giúp bé hấp thu dưỡng chất tốt hơn.
*** Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn chính xác, mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc các chuyên gia y tế.
Nguồn tham khảo
[1, 2] Michael Kerr, Medically reviewed by Saurabh Sethi, M.D., MPH (2023). Healthline. Malabsorption Syndrome
[3] Lucia Martini, Luca Pecoraro, Chiara Salvottini, Giorgio Piacentini, Richard Atkinson, Angelo Pietrobelli (2020). National Library of Medicine. Appropriate and inappropriate vitamin supplementation in children
