Trẻ sơ sinh hay vặn mình là tình trạng phổ biến ở trẻ trong những giai đoạn đầu đời. Nguyên nhân thường do sự phát triển hệ thần kinh chưa hoàn thiện, yếu tố sinh lý hoặc do bệnh lý như trào ngược dạ dày thực quản.
Giải thích tình trạng hay vặn mình ở trẻ sơ sinh
Hiện tượng trẻ sơ sinh hay vặn mình được xem là phản xạ sinh lý bình thường của cơ thể, diễn ra trong giấc ngủ nông hoặc sau khi trẻ thức dậy. Đây cũng là tình trạng thường gặp ở trẻ sơ sinh dưới 2 tháng tuổi và có thể kết thúc khi trẻ được 3 – 4 tháng tuổi [1].
Nguyên nhân khiến trẻ ngủ vặn mình có thể do bé chưa thích nghi với môi trường bên ngoài bụng mẹ. Khi hệ thần kinh chưa phát triển hoàn thiện, các hoạt động dưới vỏ não sẽ chiếm ưu thế. Đây cũng được xem là hiện tượng để cơ thể thích nghi với môi trường mới.
Nguyên nhân trẻ sơ sinh ngủ vặn mình
Tình trạng vặn mình ở trẻ sơ sinh thường do nguyên nhân sinh lý hoặc bệnh lý. Cụ thể:
Nguyên nhân sinh lý
Đối với nguyên nhân sinh lý thường sẽ xảy ra trong vài phút và kết thúc khi trẻ được 2-3 tháng tuổi. Một số nguyên nhân phổ biến như:
- Môi trường xung quanh không thoải mái, ánh sáng và nhiệt độ không phù hợp.
- Trẻ đói hoặc no. Khi trẻ quá no, trẻ vặn mình có thể dẫn đến ọc sữa, gây nguy hiểm.
- Trẻ gặp khó khăn khi đi vệ sinh, bị táo bón.
- Trẻ mặc quần áo quá chật, ẩm ướt.
- Tã ướt không được thay thường xuyên.
Nguyên nhân bệnh lý
Nguyên nhân bệnh lý có thể cảnh báo một số tiềm ẩn nguy hiểm về sức khỏe của trẻ như:
- Trẻ bị rối loạn tiêu hóa như đau bụng, đầy hơi hoặc bệnh trào ngược dạ dày thực quản.
- Côn trùng đốt.
- Trẻ bị dị ứng với thời tiết hoặc dị ứng thực phẩm, dẫn đến các bệnh viêm da.
- Colic, gây đau bụng khiến trẻ vặn mình. Cùng với các dấu hiệu như cứng tay chân, xì hơi hoặc khóc không ngừng [2].
- Rối loạn hệ thần kinh, bao gồm biểu hiện như tăng trương cơ lực khiến tay chân co cứng, vặn mình liên tục.
Biểu hiện khi trẻ sơ sinh hay vặn mình
Tùy thuộc vào nguyên nhân khiến vặn mình mà trẻ sẽ có những biểu hiện như sau:
Biểu hiện sinh lý
Một số biểu hiện sinh lý thường gặp khi trẻ sơ sinh vặn mình như:
- Trẻ hay giật mình khi ngủ.
- Quấy khóc đêm.
- Cựa quậy hoặc uốn người.
- Đi vệ sinh khó khăn.
Biểu hiện bệnh lý
Bố mẹ đi đưa trẻ đi khám nếu xuất hiện các dấu hiệu như:
- Co giật, da tím tái.
- Nổi mẩn ngứa.
- Đổ mồ hôi, nấc cụt nhiều.
- Rụng tóc.
- Còi xương hay suy dinh dưỡng.
Trẻ sơ sinh vặn mình bao lâu thì hết?
Trẻ sơ sinh vặn mình là hiện tượng sinh lý bình thường của trẻ trong giai đoạn đầu đời. Trẻ thường có dấu hiệu vặn mình trong khoảng 1-2 tháng đầu đời và triệu chứng có thể biến mất khi trẻ được 4 tháng tuổi.
Nếu sau 4 tháng tuổi, trẻ vẫn còn tình trạng vặn mình thì bố mẹ nên đưa trẻ đi khám. Đây có thể là dấu hiệu tiềm ẩn của nguyên nhân bệnh lý.
Cách chữa tình trạng vặn mình ở trẻ sơ sinh
Khi trẻ sơ sinh hay vặn mình, bố mẹ có thể điều chỉnh một số thói quen chăm sóc hàng ngày. Dưới đây là những cách đơn giản mà hiệu quả để trẻ cảm thấy dễ chịu hơn.
Chế độ dinh dưỡng phù hợp
Để trẻ phát triển khỏe mạnh, các mẹ bỉm nên hạn chế kiêng cữ sau sinh. Điều này có thể gây ảnh hưởng đến chất lượng nguồn sữa. Thay vào đó, mẹ nên ăn uống đầy đủ dưỡng chất, ưu tiên các thực phẩm lợi sữa như cá chép, thịt bò thăn hay các loại rau,…
Nếu trẻ uống sữa công thức, mẹ chọn loại sữa phù hợp với hệ tiêu hóa non nớt của trẻ. Ưu tiên các thành phần tốt cho hệ tiêu hóa như chất xơ hòa tan GOS, đạm Whey.
Thay tã thường xuyên, mặc quần áo rộng rãi
Một trong những nguyên nhân khiến trẻ vặn mình là do cảm giác khó chịu từ tã ướt hoặc quần áo quá chật. Do đó, bố mẹ nên thay tã thường xuyên để da trẻ luôn khô thoáng và dễ chịu. Ngoài ra, mặc quần áo chất liệu mềm mại, thấm hút tốt cũng giúp trẻ vận động thoải mái và hạn chế được hiện tượng vặn mình.
Thường xuyên kiểm tra vùng da của trẻ
Làn da của trẻ sơ sinh khá nhạy cảm với các thay đổi từ môi trường. Bố mẹ nên kiểm tra thường xuyên làn da của trẻ, đặc biệt là những vùng nếp gấp như cổ, khuỷu tay, khuỷu chân,… Nếu thấy dấu hiệu hăm đỏ, kích ứng, cần xử lý kịp thời để tránh trẻ khó chịu vặn mình liên tục.
Xoa dịu trẻ
Khi trẻ vặn mình, bố mẹ có thể bế trẻ vào lòng, nhẹ nhàng hát ru hoặc xoa lưng để giúp trẻ thư giãn. Những lời hát ru, xoa dịu hay thủ thỉ trò chuyện cùng trẻ sẽ giúp trẻ cảm thấy dễ chịu, an toàn và được che chở hơn.
Kiểm tra nhiệt độ phòng, môi trường xung quanh trẻ
Nhiệt độ phòng quá nóng hay quá lạnh cũng khiến trẻ ngủ không sâu giấc và dễ giật mình khi ngủ. Do đó, bố mẹ nên điều chỉnh nhiệt độ phòng thích hợp, khoảng 26 – 28 độ C. Đồng thời, không gian ngủ yên tĩnh, thoải mái để trẻ hạn chế vặn mình.
Trẻ sơ sinh hay vặn mình là hiện tượng khá phổ biến trong những tháng đầu đời và thường không đáng lo ngại. Với thông tin Little Étoile chia sẻ, hy vọng bố mẹ sẽ dễ dàng theo dõi sức khỏe của trẻ để kịp thời phát hiện những bất thường, đảm bảo cho trẻ được phát triển tốt nhất.
*** Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn chính xác, mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc các chuyên gia y tế.
Nguồn tham khảo:
[1] Noreen Iftikhar, MD, Medically reviewed by Karen Gill, M.D (2020). Healthline. Why Is My Baby Arching Their Back — and When Should I Worry?
[2] Erica Jackson Curran, Medically reviewed by Lyndsey Garbi, MD (2023). Parents. What Causes Back Arching in Babies?
