Viêm da tiếp xúc côn trùng là tình trạng viêm của da khi tiếp xúc với chất độc hoặc dịch tiết từ côn trùng như kiến ba khoang hay sâu róm. Tình trạng này thường gây ngứa rát, thậm chí phồng rộp trên da. Nếu không xử lý đúng cách có thể để lại sẹo hoặc gây nhiễm trùng da.
Viêm da tiếp xúc côn trùng là gì?
Viêm da tiếp xúc côn trùng là một phản ứng cấp tính của da với các chất kích ứng từ côn trùng. Tình trạng này thường có dấu hiệu đặc trưng là các vết ban đỏ hoặc phồng rộp tại các vết thương hở trên da [1].
Bệnh thường xảy ra vào thời điểm mùa mưa hoặc sau vụ thu hoạch. Viêm da tiếp xúc do côn trùng tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể khiến trẻ bị khó chịu và ảnh hưởng đến sinh hoạt hàng ngày.
Nguyên nhân khiến trẻ bị viêm da tiếp xúc côn trùng
Nguyên nhân khiến trẻ bị viêm da do côn trùng có thể do đã tiếp xúc với dịch tiết từ côn trùng như:
- Vết côn trùng cắn: Muỗi, rệp, bọ chét hay ruồi là những côn trùng có thể gây viêm da dị ứng ở trẻ em. Khi bị côn trùng cắn, trẻ thường có dấu hiệu tấy đỏ, ngứa hoặc châm chích ở vùng bị cắn.
- Côn trùng đốt: Ong bắp cày, kiến ba khoang hay kiến lửa là những loại côn trùng có thể tiêm nọc độc vào cơ thể bé. Một số trường hợp, nọc độc có thể gây ra phản ứng nguy hiểm.
Ngoài ra, có một số loại côn trùng như gián hoặc mạt bụi không gây dị ứng đặc biệt nhưng có thể dẫn đến một số bệnh dị ứng hoặc hen suyễn cho trẻ.
Triệu chứng của bị viêm da tiếp xúc côn trùng
Hầu hết khi bị côn trùng đốt hoặc cắn, trẻ có thể xuất hiện một số triệu chứng như:
- Đau, sưng tấy đỏ hoặc phù nề xung quanh vết côn trùng cắn hoặc đốt trong vài giờ hoặc vài ngày.
- Với gián hoặc mạt bụi có thể gây hắt hơi, ho, sổ mũi hoặc ngứa ngáy vùng cổ họng, miệng, mũi. Những triệu chứng này rất dễ nhầm lẫn với cảm lạnh thông thường.
- Xuất hiện phát ban, ngứa, nổi mụn nước, sưng môi, lưỡi, cổ họng, khó thở, nôn mửa,… Đây là những triệu chứng nghiêm trọng có thể dẫn đến sốc phản vệ.
Trẻ bị viêm da tiếp xúc côn trùng có nguy hiểm không?
Trẻ nhỏ bị viêm da tiếp xúc khi tiếp xúc với nọc độc hoặc dịch tiết từ côn trùng, có thể gây ngứa ngáy hoặc sưng tấy khó chịu cho trẻ. Trong trường hợp nhẹ, tình trạng này có thể kiểm soát được và tự thuyên giảm sau vài giờ hoặc vài ngày.
Nếu trẻ có các dấu hiệu nghiêm trọng như sốt cao, sốc phản vệ, nôn mửa,… sau khi bị côn trùng đốt. Đặc biệt là khi bị kiến ba khoang, ong đốt thì bố mẹ nên đưa trẻ đến bệnh viện sớm. Nếu không xử lý kịp thời thì vết thương có thể mưng mủ, để lại sẹo thâm hoặc thậm chí gây nguy hiểm cho trẻ.
>> Xem thêm: Viêm da tiết bã ở trẻ sơ sinh là gì và cách điều trị
Cách điều trị viêm da tiếp xúc côn trùng tại nhà
Trẻ em bị viêm da do côn trùng nếu được xử lý kịp thời tại nhà có thể giúp giảm ngứa, sưng tấy và hạn chế nguy cơ nhiễm trùng. Bố mẹ có thể tham khảo một số cách điều trị như sau:
Dùng nước muối
Sử dụng nước muối để vệ sinh vết thương, nước muối có thể làm giảm các tình trạng sưng viêm khá tốt. Bố mẹ có thể dùng bông gòn thấm nước muối lau nhẹ vùng da bị tổn thương để loại bỏ dịch tiết và hạn chế nguy cơ nhiễm trùng cho trẻ.
Dùng thuốc kháng sinh
Nếu trẻ bị nổi mề đay, sưng viêm hoặc có dấu hiệu nhiễm trùng, bác sĩ có thể chỉ định dùng thuốc kháng sinh hoặc thuốc kháng histamin để giảm viêm và ngăn ngừa bội nhiễm. Bố mẹ lưu ý không nên tự ý sử dụng thuốc mà cần tham khảo ý kiến của bác sĩ.
Ngoài ra, nếu trẻ bị ong đốt thì bố mẹ nên ưu tiên loại bỏ ngòi đốt trước để tránh bị nhiễm thêm nọc độc. Sau đó sử dụng chườm lạnh để làm dịu vết thương và dùng băng gạc để hạn chế vi khuẩn tiếp xúc với vùng da bị viêm.
Các biện pháp phòng ngừa viêm da tiếp xúc côn trùng ở trẻ em
Nhằm phòng ngừa bệnh viêm da dị ứng tiếp xúc do côn trùng, bố mẹ có thể áp dụng một số phương pháp như sau:
- Nhận biết các loại côn trùng có thể gây viêm da (như ong bắp cày, bọ cánh cứng hoặc kiến ba khoang).
- Rửa sạch vết thương với nước và xà phòng càng sớm càng tốt [2].
- Nếu có côn trùng đậu trên da trẻ, bố mẹ nên thổi bay hoặc dùng tờ giấy để chúng bò qua, sau đó hất chúng đi [3]. Tránh đập bằng tay vì sẽ khiến dịch tiết lan ra và ngấm vào da bé gây nguy hiểm.
- Mặc quần áo dài tay, mang giày và tất cho trẻ khi ra ngoài, đặc biệt ở những khu vực rừng hoặc có nhiều cây xanh.
- Sử dụng màn che hoặc lưới chắn côn trùng vào buổi tối.
- Phơi quần áo ở nơi khô ráo và nhiều ánh nắng tự nhiên. Sau khi thu quần áo nên giũ sạch để loại bỏ côn trùng còn bám lại.
- Vệ sinh không gian sống thường xuyên, đặc biệt chú ý ở những nơi dễ bị ẩm ướt như ao tù nước đọng hoặc tường nhà ẩm thấp.
Kết luận
Viêm da tiếp xúc côn trùng có thể gây ra nhiều triệu chứng khó chịu nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và xử lý triệt để. Hy vọng với những thông tin chia sẻ từ Little Étoile sẽ giúp bố mẹ nhận biết sớm và có cách xử lý kịp thời để bảo vệ làn da của trẻ khỏi nguy cơ viêm nhiễm.
*** Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn chính xác, mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc các chuyên gia y tế.
Nguồn tham khảo:
[1] Jere J Mammino (2011). PMC PubMed Central. Paederus Dermatitis
[2,3] American Osteopathic College of Dermatology. Paederus Dermatitis
