Lần đầu làm mẹ chắc hẳn sẽ là những trải nghiệm vô cùng quý giá, thú vị tuy nhiên cũng không kém phần áp lực. Tuy chưa có nhiều kinh nghiệm nhưng chắc chắn đây là một trải nghiệm hạnh phúc. Bài viết sau đây Little Étoile sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về những điều cần chuẩn bị khi được làm mẹ lần đầu tiên.
Lần đầu làm mẹ và những thay đổi sau sinh
Việc sản xuất sữa sau sinh khiến kích thước bầu ngực của mẹ tăng lên đáng kể. Tuy nhiên kích thước của ngực không quyết định lượng sữa mà mẹ tiết ra. Vì vậy dinh dưỡng cho mẹ trong giai đoạn này là rất quan trọng.
Nội tiết tố thay đổi
Cơ thể người mẹ sẽ có sự thay đổi về nội tiết tố trong 6 tháng đầu sau khi sinh (hoặc cho đến khi ngừng cho con bú). Những hormone này giúp tạo sữa để nuôi con nhưng cũng có thể gây ra nhiều cảm xúc khác nhau cũng như các biểu hiện về thể chất.
Chẳng hạn như hội chứng “Baby blues”. Đây là một hiện tượng phổ biến (70-80%) mà những người mới làm mẹ trải qua trong những ngày đầu tiên sau khi sinh vì lượng Oxytocin tăng ngay sau khi sinh bắt đầu giảm xuống.
Triệu chứng của Baby Blues bao gồm: Dễ cáu kỉnh, mệt mỏi, không ngủ được, thay đổi tâm trạng… Tuy nhiên Baby Blues thì khác so với bệnh trầm cảm sau sinh khiến nhiều bố mẹ dễ nhầm lẫn.
Lối sống và giờ giấc thay đổi
Giờ giấc của mẹ sẽ không còn như trước. Trẻ sơ sinh thường không có một lịch trình ổn định, điều này đồng nghĩa với việc mẹ phải sẵn sàng thức dậy vào những giờ bất thường trong đêm để cho con bú, thay tã, hoặc dỗ dành khi con khóc.
Hầu hết các mẹ đều đồng ý rằng quan điểm của họ về cuộc sống sẽ thay đổi sau khi trở thành mẹ. Mẹ thường dành nhiều thời gian để chăm sóc con thay vì cho bản thân như trước. Nhưng mẹ sẽ tìm thấy niềm vui trong những điều giản đơn khi chăm con.
Chăm sóc trẻ mới sinh khi lần đầu làm mẹ
Để đảm bảo con yêu khỏe mạnh và vui vẻ suốt cả ngày, mẹ cần lưu ý những điều sau:
Buổi sáng
- Cho con bú sữa sau khi thức dậy.
- Chơi với con nhiều hơn vào ban ngày.
- Kiểm tra tã cho con, thay tã nếu cảm thấy ướt.
- Khi con có dấu hiệu hơi mệt và ngáp hãy chuẩn bị cho con lên nôi hoặc cũi vì con buồn ngủ rồi.
- Trẻ ở giai đoạn này cần giấc ngủ dài nên hãy nhớ cho con bú trước khi ngủ nếu con đói bụng. Dấu hiệu đòi bú có thể là rên rỉ, khóc, quay đầu vào tìm ngực mẹ, thè lưỡi, mút môi.
- Ôm con vào lòng âu yếm, hát cho con nghe một bài hát nhẹ nhàng.
>> Xem thêm: Cách chăm sóc trẻ sơ sinh từ 0 đến 6 tháng tuổi mẹ nên biết
Ban đêm
- Nửa đêm con thức giấc và nếu mẹ đã cho bú cách đó 2-3 tiếng thì hãy cho con bú lần nữa.
- Kiểm tra tã, thay tã nếu ướt hoặc tã bị bẩn. Hãy cố gắng không làm ồn và không bật đèn quá sáng.
- Sau đó cho con ngủ lại.
Tips thay tã cho các mẹ bỉm sữa
- Trước khi thay tã cho bé, hãy chuẩn bị đầy đủ những thứ cần chẳng hạn như tã sạch, khăn giấy ướt dành cho em bé, khăn giấy khô, phấn rôm/ kem chống hăm, quần áo sạch.
- Đặt bé nằm xuống, nếu bé không chịu nằm yên hãy hát một bài hát hoặc đưa cho bé một món đồ chơi. Nếu sử dụng bàn thay tã hãy để ý và cẩn thận để bé không bị ngã.
- Tháo tã của bé bằng cách tháo miếng dính, sử dụng giấy ướt hoặc khăn được tẩm nước và vệ sinh vùng kín cho bé bằng cách lau từ trước ra sau.
- Lau khô bé bằng một miếng vải sạch khác. Mẹ có thể thoa phấn rôm. Hoặc kem chống hăm để bảo vệ bé khỏi hăm tã.
- Nhấc hai chân bé lên, đặt tã sạch dưới mông bé, dán tã lại. Không che phần rốn của trẻ sơ sinh.
- Sau khi em bé đã được mặc tã và quần áo sạch sẽ, hãy đặt bé ở nơi an toàn chẳng hạn như nôi, cũi, sau đó đem vứt tã bẩn và rửa tay sạch.
Lưu ý: Những người lần đầu làm mẹ thường sẽ ngỡ ngàng vì phải thay tã quá nhiều lần trong một ngày, vì vậy bạn hãy chuẩn bị sẵn thật nhiều tã và quần áo sạch cho bé nhé!
Tips vệ sinh cho bé đúng cách
Vì bé sơ sinh còn non nớt, da và các cơ quan vẫn đang còn phát triển nên chúng ta cần chăm sóc bé một cách cẩn thận:
- Chọn quần áo làm từ các chất liệu mềm mịn, thoáng mát.
- Tắm cho bé bằng nước ấm, không được quá nóng hoặc quá lạnh (khoảng 37-38 độ C), có thể thử bằng nhiệt kế, cổ tay, khuỷu tay.
- Vệ sinh mũi và lưỡi cho bé hàng ngày.
- Làm sạch mắt cho bé mỗi ngày bằng khăn bông mềm hoặc miếng bông gòn với nước ấm, lau nhẹ nhàng cho bé.
- Không để cho trẻ tiếp xúc với hóa chất, xà phòng thô.
- Lựa chọn các sản phẩm dành riêng cho em bé, không chứa các hóa chất, được chứng nhận bởi bộ y tế.
Lợi ích của việc nuôi con bằng sữa mẹ
Sữa mẹ được biết là nguồn thức ăn tốt nhất dành cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Do đó, tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ ít nhất trong 6 tháng đầu đời của trẻ.
Bổ sung dinh dưỡng cho trẻ
Nuôi con bằng sữa mẹ không chỉ mang lại nhiều lợi ích dinh dưỡng cho trẻ mà còn tố cho cả người mẹ. Sữa mẹ chứa nhiều chất dinh dưỡng cần thiết cho sức khỏe và sự phát triển của trẻ sơ sinh [1].
Một số thành phần có trong sữa mẹ như lactoferrin và các kháng thể giúp bảo vệ trẻ sơ sinh khỏi nhiễm trùng, tăng cường hệ miễn dịch [2]. Từ đó giảm nguy cơ mắc các bệnh như nhiễm trùng, viêm đường hô hấp, tiểu đường, béo phì,… Sữa mẹ cũng chứa nhiều prebiotics là những vi khuẩn có lợi cho đường ruột.
Gắn kết giữa mẹ và bé
Nuôi con bằng sữa mẹ khuyến khích da kề da và giao tiếp bằng mắt giữa mẹ và bé. Điều này sẽ tạo sự gắn kết giữa hai mẹ con. Khi bạn cho con bú, cơ thể cần thêm chất dinh dưỡng, đó là vì cơ thể của người mẹ đang làm việc chăm chỉ hơn để tạo ra sữa mẹ có đầy đủ chất dinh dưỡng cho con.
Vì vậy điều quan trọng là phải có chế độ ăn uống khoa học và hợp lý. Ăn nhiều loại thực phẩm mỗi ngày từ 5 nhóm thực phẩm chính: Rau củ, trái cây, thực phẩm ngũ cốc, sữa, thịt, cá, các thực phẩm giàu canxi, sắt, kẽm, vitamin B, i-ốt.
Không phải quan niệm nào của ông cha ta cũng đều đúng
Các cụ thường nói người mẹ nên ăn chân giò để lợi sữa nhưng thực hư ra sao? Theo các bác sĩ và chuyên gia dinh dưỡng, chân giò không giúp có thêm nhiều sữa mà ngược lại còn có hại cho cơ thể của người mẹ nếu ăn quá nhiều.
Chân giò chứa nhiều mỡ động vật, làm tăng lượng cholesterol, chất béo có thể gây thừa cân, béo phì. Các bác sĩ cũng khuyến cáo rằng chị em cần áp dụng kiến thức dinh dưỡng một cách khoa học, hợp lý, có như vậy thì cả mẹ và bé mới có thể phát triển một cách khỏe mạnh, toàn diện.
Bổ sung sữa công thức cho bé
Sữa mẹ là tốt nhất cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Các mẹ sau khi sinh con ai ai cũng mong muốn có thật nhiều sữa cho con. Tuy nhiên, cơ địa mỗi người là khác nhau, không phải mẹ nào cũng có đủ sữa cho con bú.
Do đó, mẹ có thể cho trẻ bú thêm sữa công thức để bổ sung dinh dưỡng thiết yếu cho con. Bên cạnh đó, mẹ nên lựa chọn sữa công thức phù hợp cho bé theo các tiêu chí sau:
- Mẹ hãy lựa chọn sữa công thức từ thương hiệu uy tín, có nguồn gốc rõ ràng.
- Được chứng nhận bởi các cơ quan thực phẩm quốc tế, dựa theo tiêu chuẩn Codex.
- Không thêm đường sucrose (đường gây hại cho trẻ sơ sinh).
- Đã kiểm tra các chất độc hại có khả năng gây ung thư như 3-MCPD và GE.
Ngoài ra, mẹ nên lựa chọn loại sữa có thành phần như sữa mẹ chẳng hạn: Lactoferrin, Omega 3 & 6, Lutein, Prebiotic (GOS), Canxi, Sắt, Vitamin A, D, E, K… đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng thiết yếu và hỗ trợ sự phát triển toàn diện của trẻ.
Lần đầu làm mẹ có thể còn nhiều bỡ ngỡ, nhưng nếu chăm sóc đúng cách, bé sẽ phát triển khỏe mạnh. Little Étoile chúc các mẹ bỉm sữa có một hành trình chăm con nhàn tênh và suôn sẻ nhé!
*** Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Để được tư vấn chính xác, mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hoặc các chuyên gia y tế.
Nguồn tham khảo:
[1] The Australian Breastfeeding Association (ABA). What’s so great about breastmilk?
[2] The Australian Parenting Website. Breastmilk and breastfeeding: benefits
